Moet je in het zwart of mag meer kleur ook? Wat is passend tegenwoordig bij een uitvaart? Tot niet eens zo heel lang geleden was zwart in ons land de norm bij begrafenissen en (later) crematies. Zwart is bij ons van oudsher de kleur van rouw. Waar komt dat eigenlijk vandaan en hoe kleed je je in deze dagen voor een uitvaart?

Zwart als nationale rouwkleur

Sinds de negentiende eeuw is zwart bij ons de geldende rouwkleur. In die tijd golden er uitgebreide regels over hoe en hoelang er gerouwd moest worden. Het vermijden van glanzende stoffen en sieraden bijvoorbeeld, en voor vrouwen het dragen van een sluier. De mannen droegen een rouwband. Het dragen van rouwkleding gold voor een langere periode, opgedeeld in verschillende fases. Tegenwoordig beperkt dit zich tot de periode rondom een begrafenis of crematie. Of zelfs tot alleen de dag van de uitvaart.

Dit geldt tenminste voor de westerse cultuur. Andere culturen gaan hier weer anders mee om. In veel landen in Zuidoost-Azië zoals China en Japan is bijvoorbeeld wit de kleur van rouw.

Waar de kleur zwart als nationale rouwkleur in Nederland zijn oorsprong vindt, is niet helemaal duidelijk. Het kan ontstaan zijn doordat in de vroege middeleeuwen adellijke vrouwen die weduwe waren geworden, zich terugtrokken in een klooster. In het klooster droegen de nonnen voornamelijk zwart, wat de weduwen overnamen. Deze dracht werd geleidelijk ook de dracht voor buiten het klooster (bron: Wikipedia).

Welke kleding draag je op een begrafenis of crematie? Algemene richtlijnen

Wat draag je naar een begrafenis of crematie? Tegenwoordig hoef je niet meer per se in het zwart naar een begrafenis of uitvaart. Algemene richtlijnen zijn dat donkere kleuren op een uitvaart nog steeds gezien worden als teken van respect en medeleven. Denk aan zwart, grijs en donkerblauw. Als je twijfelt, dan zit je met deze kleuren altijd goed.

Het zal ook per familie verschillen wat passend is. Vaak voel je dat zelf wel aan. Bij de ene familie past formele kleding zoals een pak met stropdas voor de heren en een jurk met jasje voor de dames. Bij de andere familie kan het wat losser met een donkere (spijker)broek met overhemd voor de mannen en een jurk met een vestje voor de dames. 

Het getuigt in ieder geval van respect naar de overledene en de familie toe als je zorg aan je kleding hebt besteed. Kleding met felle kleuren of drukke patronen is (meestal) niet gepast, net als heel uitbundige sieraden en een korte broek. Doe net even wat meer je best om netjes te verschijnen en kom niet in je alledaagse kleding. Een spijkerbroek kan, maar dan wel zonder gaten en het liefst in een donkere kleur.

Specifieke dresscode

Soms staat op de rouwkaart een specifieke dresscode vermeld. Uitvaarten worden steeds persoonlijker, met een unieke kist en bijzonder rouwvervoer. Een specifieke dresscode kun je hierbij laten aansluiten.
‘Oma hield van rood‘, ‘kom zoals je bent‘ of ‘graag in lichte kleuren komen‘ (vaak bij baby- en kinderuitvaarten). Het is fijn voor de familie als je je hier zoveel mogelijk aan kan houden.

Als een bepaalde kleur staat vermeld, dan is het passend om een accent in je kleding in die kleur te dragen. Een sjaal, stropdas of jasje met die kleur erin. Je hoeft niet helemaal in die kleur te verschijnen, maar het geeft al een mooi effect als iedereen een kleurrijk accent draagt.

‘Kom zoals je bent’ is wat lastiger misschien. De familie geeft hiermee aan dat je je niet formeel en in het zwart hoeft te kleden als dat niet je stijl is. Draag in dit geval iets waar je je fijn in voelt, maar wel netjes en zonder gaten.

Schoenen en accessoires

Kies bij voorkeur voor dichte schoenen of pumps. Ook als het heel warm is. Slippers, sneakers en sandalen zijn niet echt gepast op een uitvaart. Hoewel ik ze regelmatig wel tegenkom (ook slippers), dus die grens is vaag. Een mooi sandaaltje voor vrouwen kan natuurlijk prima.

Voor accessoires geldt: niet te uitbundig. Niet een hele rits rinkelende armbanden of veel bling-bling om je nek. Dit komt feestelijk over en is vaak niet passend. Sieraden mag natuurlijk, op een ingetogen manier is dan het advies.

Hoeden worden niet veel meer gedragen op een uitvaart, maar het mag wel. Zorg ervoor dat het niet een te grote of uitbundige hoed is. Ook hier geldt: ingetogen en in een passende kleur.

Tot slot

Twijfel je wat je aan moet trekken naar een begrafenis of crematie? Staat er niks op de kaart vermeld of is het een uitvaart uit een andere cultuur waar je niet bekend mee bent? Vraag het dan na bij de familie of andere genodigden uit je kring. Samen kom je er wel uit. Onthoud: jij bent niet het middelpunt die dag, je bent er om een eerbetoon te brengen aan de overledene.

Heb je een vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Voor ieder wat wils met deze bijzondere rouwauto’s. Als een overledene overgebracht moet worden van het rouwcentrum naar het crematorium bijvoorbeeld, dan wordt daar vaak een standaard rouwauto voor gebruikt. Een mooie, statige Mercedes of Cadillac in het zwart, zilvergrijs of soms wit. Passend voor de gelegenheid. Je hebt er vast wel eens een zien rijden, met twee vlaggen voorop, aan weerszijde van de motorkap. Naast deze veelgebruikte wagens, bestaan er ook vele andere soorten rouwauto’s. Oldtimers, elektrische rouwauto’s en een roomwitte Minirouwauto bijvoorbeeld. Lees verder voor een (niet compleet) overzicht van bijzondere rouwauto’s.

Inspiratie voor een (duurzaam) alternatief voor de rouwauto vind je hier. Van paard en wagen en rouwmotor tot rouwbakfiets.

Elektrische Tesla Model 3 rouwauto

Deze elektrische rouwauto van Tesla heeft een traditioneel uiterlijk, maar rijdt volledig elektrisch. Stil en zonder uitlaatgassen. Wel zo fijn als je een stukje achter de rouwauto aan loopt. Overigens, voor wie er prijs op stelt, de originele lijnen van Tesla zijn behouden. Bijzondere rouwauto’s met hun eigen, unieke uitstraling dus.

De auto wordt in Spanje gebouwd en is door heel Nederland inzetbaar. Een overledene wordt zo op een duurzame manier vervoerd tijdens zijn of haar laatste reis.

Een donkergrijze elektrische Tesla rouwauto, uit het wagenpark van Correct Monnereau.

Minirouwauto

De Minirouwauto is echt een bijzondere rouwauto, anders dan anders. Oorspronkelijk bedacht voor de uitvaarten van baby’s en kinderen, maar een volwassen overledene past er ook in. Door zijn kleur en uitstraling maakt deze rouwauto een uitvaart minder zwaar, is de gedachte.

De Minirouwauto is heel geschikt voor de uitvaart van een baby of kind(je). Een traditionele rouwauto is natuurlijk heel groot voor zo’n kleine mand of kistje. De Minirouwauto is een stuk kleiner (korter) en daarom vriendelijker voor het vervoeren van een baby of kind(je). Je kunt ervoor kiezen om zelf de rouwauto te besturen, of om dit te laten doen.

De Minirouwauto van Minirouwauto.nl.

Bijzondere rouwauto’s: oldtimers

Er zijn veel verschillende merken oldtimers geschikt gemaakt als rouwauto.  Was jouw overleden dierbare gek op een bepaald merk auto, dan is het mooi om hem of haar in dat specifieke merk nog eenmaal te vervoeren. Denk aan merken als Daimler, Rolls Royce, een sixties Cadillac, een witte Princess Vanden Plas rouwauto en een Citroën DS. 

Mocht je op zoek zijn naar een bepaald merk of een bepaalde kleur, vraag er gerust naar bij je uitvaartbegeleider. Door het hele land zijn deze oldtimers beschikbaar. Ze worden gereden door eigen chauffeurs, want een oldtimer heeft echt zijn eigen gebruiksaanwijzing.

Een klassieke Citroën DS rouwauto uit het wagenpark van Correct Monnereau.

Maserati rouwauto

Je laatste reis in een Maserati rouwauto is bijzonder en stijlvol. Dit Italiaanse merk heeft de Maserati Ghibli verbouwd tot rouwauto. Deze rouwwagen is in België te huur, maar helaas rijdt hij momenteel niet in Nederland. Desondanks wilde ik hem hier toch benoemen, vanwege zijn stijlvolle en exclusieve uitstraling.

De Maserati Ghibli rouwauto.

Tot slot

Er is kortom veel keuze in merken en kleuren rouwauto’s. Zo kunnen we ook op het gebied van vervoer een uitvaart heel persoonlijk maken. Wat dacht je van een roze rouwauto, een rode of een met een panterprint? Of een groene Landrover Defender rouwauto? Voor elk wat wils met deze bijzondere rouwauto’s.

Heb je na het lezen een vraag over rouwvervoer? Of heb je een specifieke vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Natuurbegraafplaats Schapenmeer is een van de vijf natuurbegraafplaatsen in Gelderland. De begraafplaats ligt in een bosgebied vlakbij Vorden, achter de Algemene Begraafplaats van Vorden. Natuurbegraven is eigenlijk de meest natuurlijke manier om je dierbare te begraven. Het graf ligt in een weids natuurgebied of in een bos, met eeuwige rust. Steeds meer begraafplaatsen reserveren een deel van hun terrein voor natuurbegraven, maar Schapenmeer is puur en alleen een natuurbegraafplaats. Dit betekent dat het behoud en de ontwikkeling van natuur voorop staat en dat er regels gelden om de natuur te beschermen.

Natuurbegraafplaats in een bosgebied

Natuurbegraafplaats Schapenmeer maakt onderdeel uit van natuurgebied het Grote Veld, er staan dan ook geen hekken omheen. Natuurgebied het Grote Veld ligt tussen Vorden, Almen en Lochem. In het voorjaar van 2021 is de natuurbegraafplaats geopend, in een voor iedereen toegankelijk bosgebied van ruim 65 hectare. Je kunt er gerust een kijkje komen nemen en een wandeling over het terrein maken. 

Op de begraafplaats wordt veel zorg en aandacht besteed aan het behoud van oorspronkelijke flora en fauna. Vier vaste medewerkers dragen samen met een groep vrijwilligers de zorg voor het gebied. Hun doelstelling is om de kwaliteit van de natuur te verhogen en het open karakter van het gebied te herstellen. Zo komt er ruimte voor eik, beuk en berk en heesters zoals de krent, vlier, en kardinaalsmuts.

Schapen op het Schapenmeer

Op het terrein van de natuurbegraafplaats ligt een meertje, het Schapenmeer. Vroeger werden daar de schapen in gewassen voordat ze geschoren werden. Dat gebeurt nu niet meer, maar er lopen nog wel 20 schapen rond van Schaapskudde de Belhamel. Ze worden verzorgd door de natuurbeheerder van de begraafplaats, Roy, samen met de schaapsherder. De schapen staan binnen een omheind gebied, afgezet met schapennetten die onder stroom staan. Regelmatig worden de schapen verplaatst, om op een ander stuk te grazen.

Natuurbegraven

Bij natuurbegraven heerst er eeuwige rust op het graf. Het is eigenlijk de oudste en meest natuurlijke manier om iemand te begraven. Het graf gaat op in de natuur en wordt alleen eventueel gemarkeerd door een houten boomschijf met inscriptie. Nabestaanden krijgen de GPS-coördinaten van de locatie van het graf.

Vanwege het natuurbehoud gelden er regels met betrekking tot de kist of mand en de kleding van de overledene. Alles moet makkelijk kunnen worden opgenomen door de natuur. Dit geldt ook voor de urn als je na een crematie de as wilt bijzetten op natuurbegraafplaats Schapenmeer. Verstrooien van de as is alleen mogelijk in een graf, niet op de oppervlakte. Dat verstoort de samenstelling van de humuslaag teveel.

Het onderhoud van het graf verzorgt de natuur, daar hoef je eigenlijk niks meer aan te doen. Dat is het hele idee van natuurbegraven. Door een graf te kopen draag je bij aan het behoud, onderhoud en ontwikkeling van dat stukje natuur. Je kunt al bij leven een plekje voor een (urnen)graf komen uitzoeken. Een gereserveerde plek wordt gemarkeerd met een paaltje.

Een ceremonie op natuurbegraafplaats Schapenmeer

Voor een afscheidsceremonie heeft de natuurbegraafplaats een mooie boskapel ter beschikking. Een toepasselijke plek in de open lucht, voor ongeveer 100 personen. Er is geen binnenruimte beschikbaar. Je kunt natuurlijk elders een afscheidsbijeenkomst binnen houden en daarna naar Schapenmeer komen voor de begrafenis.

De natuurbegraafplaats heeft onverharde bospaden aangelegd voor bezoekers. Kies dus voor schoenen die hierbij passen, geen hoge hakken bijvoorbeeld. Voor mensen die minder goed ter been zijn is een elektrocar beschikbaar. Deze wordt altijd door een van de medewerkers bestuurd.

De begraafplaats heeft een beperkt aantal parkeerplaatsen beschikbaar. Als je veel mensen verwacht, dan kun je gebruik maken van de parkeerplaats bij de Algemene Begraafplaats en vanaf daar in een stoet naar de natuurbegraafplaats lopen. Meer informatie, onder meer over de tarieven, vind je op de website. Daar vind je ook een agenda, want er worden regelmatig wandelingen en rondleidingen georganiseerd.

Natuurbegraafplaats Schapenmeer
Galgengoorweg, Vorden
(navigeer voor de Algemene Begraafplaats naar Kerkhoflaan 4, Vorden)
www.schapenmeer.org

Heb je een vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Begraven op een natuurbegraafplaats betekent iemand teruggeven aan de natuur. Het is de meest natuurlijke manier om je dierbare te begraven, in een graf dat ligt in een weids natuurgebied of in een bos, met eeuwige rust. Steeds meer begraafplaatsen reserveren een deel van hun terrein voor natuurbegraven. Daarnaast zijn er in Gelderland een aantal begraafplaatsen die puur en alleen natuurbegraafplaats zijn. Het behoud en de ontwikkeling van natuur staat daar voorop en er gelden regels om de natuur te beschermen. Lees hier meer over deze natuurbegraafplaatsen.

Natuurbegraafplaats Schapenmeer, Vorden

Natuurbegraafplaats Schapenmeer ligt in een bosgebied vlakbij Vorden, achter de Algemene Begraafplaats. Schapenmeer is geopend in voorjaar 2021 en is gericht op een natuur- en milieuvriendelijke manier van begraven. Er wordt veel zorg en aandacht besteed aan het behoud van oorspronkelijke flora en fauna. Als je je naaste hier begraaft of bij leven al een graf reserveert, draag je direct bij aan het in stand houden van deze natuur. Er geldt eeuwige grafrust en graven worden niet geruimd.

Het bosgebied waar Schapenmeer in ligt is voor iedereen toegankelijk. Je kunt er gerust een kijkje komen nemen en een wandeling over het terrein maken. De graven worden hooguit met een boomschijf gemarkeerd en vallen weg in het landschap. De medewerkers van de natuurbegraafplaats willen je ook met alle plezier een rondleiding geven.

Mocht je een plekje willen uitzoeken voor een graf, dan kun je dat op afspraak doen. Een gereserveerde plek wordt gemarkeerd met een paaltje. Je kunt naast een gewoon graf ook een urnengraf uitzoeken.

Voor een afscheid heeft de natuurbegraafplaats een mooie boskapel ter beschikking. Een toepasselijke plek in de open lucht (zie foto hierboven). Er is geen binnenruimte beschikbaar. Je kunt natuurlijk elders een afscheidsbijeenkomst binnen houden en daarna naar Schapenmeer komen voor de begrafenis.

De begraafplaats heeft een beperkt aantal parkeerplaatsen beschikbaar. Als je veel mensen verwacht, dan kun je gebruik maken van de parkeerplaats bij de Algemene Begraafplaats en vanaf daar in een stoet naar de natuurbegraafplaats lopen. Meer informatie, ook over de tarieven, vind je op de website. Daar vind je ook een agenda, want er worden regelmatig wandelingen en rondleidingen georganiseerd.

Natuurbegraafplaats Schapenmeer
Galgengoorweg, Vorden
(navigeer voor de Algemene Begraafplaats naar Kerkhoflaan 4, Vorden)
www.schapenmeer.org

Impressie van Natuurbegraafplaats Schapenmeer. Op een paar plekken staan bankjes om even dicht bij je naaste in de buurt te zijn.

Natuurbegraafplaats Koningsakker, Arnhem

Natuurbegraafplaats Koningsakker ligt naast Abdij Koningsoord, in Arnhem en vlakbij Oosterbeek. De voormalige maisakkers zijn omgevormd tot een natuurbegraafplaats op een glooiend terrein. De begraafplaats is nog steeds verbonden met de abdij en met de zusters Trapistinnen, maar iedereen is er welkom, ongeacht afkomst of geloof.

Ook hier staat het belang van de natuur voorop. Een uitvaart hier is dan ook een groene uitvaart. De kist, mand, baar of urn moet uit volledig afbreekbaar materiaal bestaan, net als de kleding van de overledene. Net als op Schapenmeer kun je ervoor kiezen het graf te markeren met een boomschijf, met of zonder inscriptie. 

De begraafplaats bestaat uit vier grote velden, die vernoemd zijn naar de seizoenen. Elk veld heeft een eigen uitstraling, die je het best ter plekke kunt ervaren. De open ruimte geeft de begraafplaats een heel andere sfeer dan een begraafplaats in het bos. Voor een afscheidsbijeenkomst heeft de begraafplaats een ontvangsthuis met aula beschikbaar, waar je ook na de begrafenis bij elkaar kan komen voor een condoleance met catering.

Hoewel de abdij en de natuurbegraafplaats bij elkaar horen, zijn ze zelfstandige en van elkaar gescheiden plekken. Voor een uitvaart wordt dan ook geen gebruik gemaakt van de abdij. De natuurbegraafplaats ondersteunt de abdij wel financieel en draagt daarmee bij aan de instandhouding van zowel de abdij als het natuurgebied.

De begraafplaats beschikt over een ruime parkeerplaats. Mensen die minder goed ter been zijn kunnen gebruik maken van de e-Car, die ze over het terrein naar het graf te brengt. Ook wanneer je een plek komt uitzoeken, kan gebruik gemaakt worden van deze e-Car. Uitgebreide informatie over de natuurbegraafplaats vind je op hun website. Ook hier worden wandelingen en rondleidingen georganiseerd.

Natuurbegraafplaats Koningsakker
Sportlaan 25, Arnhem
www.koningsakker.nl

Een blik op de Koningsakker. De foto is in de winter genomen, waardoor de natuur wat kaal oogt. Je ziet duidelijk de lage struiken die de vier velden van elkaar scheiden.

Natuurbegraafplaats Heidepol, Arnhem

Natuurbegraafplaats Heidepol bevindt zich ten noordwesten van Arnhem, op de Veluwe. Heidepol is in 2012 opgericht en is daarmee een van de oudste natuurbegraafplaatsen in een natuurgebied in Nederland. Het gebied bestaat uit heidelandschap, bossen en graslanden. In 2020 is de begraafplaats uitgebreid met 8 hectare akkerland om aan de vraag te kunnen blijven voldoen.

De natuur op Heidepol wordt in samenwerking met Natuurmonumenten beheerd. Het behoud en de ontwikkeling van de natuur spelen ook hier een grote rol. Een natuurgraf is onderdeel van de natuur. Voor natuurbegraven gelden dan ook een aantal regels, die duidelijk op de website staat vermeld.

Voor een afscheidsbijeenkomst heeft Heidepol verschillende mogelijkheden, zowel binnen als buiten. Er wordt veel ruimte en rust geboden voor het afscheid, er is alle tijd voor de uitvaart. Je kunt natuurlijk ook elders de afscheidsbijeenkomst houden en alleen voor de begrafenis naar Heidepol komen. De begraafplaats heeft een ruime parkeergelegenheid.

Ook op Heidepol ben je dagelijks welkom voor een bezoek. Je kunt er zelf rondlopen, een afspraak maken of deelnemen aan een van de georganiseerde activiteiten. Op hun website vind je alle informatie.

Natuurbegraafplaats Heidepol
Harderwijkerweg 37, Arnhem
www.heidepol.nl

Natuurbegraafplaats Elspeterbos, Elspeet

Aan de noordkant van de Veluwe ligt Natuurbegraafplaats Elspeterbos. De begraafplaats is onderdeel van het grote Elspeterbos, ten oosten van het dorp Elspeet (gemeente Nunspeet). Het bos is een bijzonder, eeuwenoud eiken-beukenbos. Aan de zuidelijke rand van dit eiken-beukenbos ligt de natuurbegraafplaats.

Het landgoed is al honderd jaar familiebezit en de natuurbegraafplaats is in 2019 opgericht. De natuur heeft ook hier de prioriteit en de begraafplaats draagt bij aan het natuurbehoud. De natuurbegraafplaats streeft naar maximaal één begrafenis op een dag. Je hebt dus alle rust en ruimte voor de uitvaart. Van tevoren kun je op afspraak een plekje komen uitzoeken. Net als op de andere natuurbegraafplaatsen mag je het graf hooguit markeren met een houten boomschijf, eventueel voorzien van een inscriptie.

Bijzonder op deze plek is het Elspeets Herinneringsbos. Op de natuurbegraafplaats mogen herinneringsbomen geplant worden in dit speciaal aangelegde herinneringsbos. Twee keer per jaar, in maart en november, organiseert de begraafplaats boomplantdagen, om samen bomen te planten. Een symbolische, duurzame herinnering.

Voor het houden van een afscheidsbijeenkomst heeft de begraafplaats een samenwerking met het nabijgelegen hotel en congrescentrum Mennorode. Zij hebben onder andere een mooie kapel ter beschikking. Elke andere geschikte plek mag natuurlijk ook. Meer informatie over de voorzieningen, graven en tarieven vind je op de website van de begraafplaats.

Natuurbegraafplaats Elspeterbos
Apeldoornseweg 75, Elspeet
www.natuurbegraafplaatselspeterbos.nl

Natuurbegraafplaats Slangenburg, Doetinchem

Natuurbegraafplaats Slangenburg ligt tussen de bossen en landerijen van landgoed Slangenburg, in de Achterhoekse natuur. De begraafplaats wordt beheerd door de gemeente, die verantwoordelijk is voor het onderhoud. Kiezen voor een graf op deze begraafplaats betekent ook hier dat je bijdraagt aan de bescherming, ontwikkeling en het behoud van een bijzonder natuurgebied, dat voor altijd zal blijven bestaan. 

Op de begraafplaats zijn alleen nog ‘weidegraven’ beschikbaar, in een open ruimte met bloemen en kruiden. Ook een urnengraf is mogelijk. De urnengraven liggen in een bosperceel.

Voor een afscheidsbijeenkomst kun je gebruik maken van de boskapel op de natuurbegraafplaats, een mooie plek in de open lucht. Een andere mogelijkheid is om gebruik te maken van de ruimtes in het naastgelegen crematorium Slangenburg. Zij beschikken over verschillende aula’s en een familiekamer. 

Natuurbegraafplaats Slangenburg
Nutselaer 4, Doetinchem
www.natuurbegraafplaatsslangenburg.nl

Heb je een vraag over een van deze natuurbegraafplaatsen, of over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

In Zutphen en omgeving vind je meer dan één begraafplaats. Elk met een eigen karakter en sfeer. Er zijn zowel gemeentelijke als particuliere begraafplaatsen. Gemeente Zutphen noemt de begraafplaatsen ‘gedenkparken’ en heeft er drie in eigendom en beheer: De Oude Begraafplaats, De Ooster en Gedenkpark Warnsveld. Een deel van De Oude (of Algemene) Begraafplaats is een rooms-katholiek deel. Dit rooms-katholieke deel wordt door de parochie HH. Twaalf Apostelen onderhouden en beheerd. Het is met een bruggetje verbonden aan het algemene deel. In Zutphen is ook een Joodse begraafplaats die nog steeds in gebruik is.

Gedenkpark De Oude Begraafplaats in Zutphen

Het algemene gedeelte van de Oude Begraafplaats is gelegen aan de Warnsveldseweg in Zutphen. De begraafplaats werd al in 1829 ontworpen en aangelegd op een voormalig kloosterterrein. Het oudste deel is ingericht volgens de Engelse landschapsstijl op een licht glooiend terrein. Er staan veel grote, oude bomen (Hollandse linden, beuken, paardenkastanjes, eiken, taxussen en ceders) en de begraafplaats is omringd door een gracht. Tussen 1932 en 1940 is de begraafplaats uitgebreid en de gehele begraafplaats is nu een Rijksmonument.

Je loopt de begraafplaats op via een houten poortgebouw. Dit poortgebouw heeft aan de rechterkant een kleine aula en is ook een Rijksmonument. Op de begraafplaats vind je drie monumenten die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Door de rust en vele natuur is het een mooie plek om te herdenken, dicht bij het centrum van Zutphen.

Zowel begraven als de bijzetting van een urn zijn mogelijk op de Oude Begraafplaats. Je kunt hier terecht voor een particulier graf (lees hier wat de verschillen tussen een algemeen en een particulier graf), kindergraf, as verstrooien op een strooiveld, urn bijzetten in een eigen graf.

Gedenkpark de Oude Begraafplaats, Warnsveldseweg 105 , 7204 BC Zutphen. Website van de begraafplaats.

De toegang tot de Oude Begraafplaats in Zutphen met het Poortgebouw.

Rooms-katholieke begraafplaats Zutphen

Het rechter (oostelijke) gedeelte van de hierboven beschreven Oude Begraafplaats is een rooms-katholieke begraafplaats. De twee gedeeltes worden gescheiden door een gracht en zijn sinds 2009 weer met elkaar verbonden door een houten brug. De toegang tot de rooms-katholieke begraafplaats is een stenen toegangspoort, dat ook een Rijksmonument is. Dit gebouw werd in 2008 en 2009 gerestaureerd en tot woning verbouwd. 

De begraafplaats ademt een kalmte en sfeer van rust uit. Het nodigt uit tot een wandeling om even tot jezelf te komen. De parochie HH. Twaalf Apostelen is beheerder van deze begraafplaats. Wanneer je hier je naaste wilt begraven dan zal het contact hierover via hen verlopen. Zowel begraven in een particulier graf als het bijzetten van een asbus zijn mogelijk.

Rooms-katholieke begraafplaats Zutphen, Warnsveldseweg 107 , 7204 BC Zutphen.

De houten brug van de Algemene Begraafplaats naar de Rooms-katholieke Begraafplaats. De brug heet officieel Galileeënbrug, naar de naam van het voormalige kloosterterrein.

Gedenkpark de Ooster

Aan de oostkant van Zutphen ligt Gedenkpark de Ooster (voorheen Oosterbegraafplaats), vlakbij landhuis De Voorst. De begraafplaats aan de Voorsterallee werd in de jaren 50 van de vorige eeuw aangelegd. De aanleg van deze tweede begraafplaats was nodig omdat alle graven op de Oude Begraafplaats waren uitgegeven. Ook hier staan veel bomen en er heerst rust en een vredige stilte.

In 2011 werd naast de begraafplaats crematorium ‘De Omarming’ in gebruik genomen. Je kunt voor een afscheidsbijeenkomst voorafgaand aan de begrafenis gebruik maken van de aula van dit crematorium.

Naast gewone graven is er ook een gedeelte voor natuurbegraven en een gedeelte voor moslims. Je kunt op de Ooster terecht voor een algemeen graf, particulier graf (lees hier wat de verschillen tussen een algemeen en een particulier graf), kindergraf, natuurbegraven, as verstrooien op een strooiveld, urn bijzetten in een urnennis en urn bijzetten in een eigen graf.

Gedenkpark de Ooster, Voorsterallee 93, 7203 DN Zutphen. Website van de begraafplaats.

Gedenkpark de Ooster in Zutphen.

Gedenkpark Warnsveld

Gedenkpark Warnsveld is de derde gemeentelijke begraafplaats van gemeente Zutphen. Het gedenkpark ligt aan de Vordenseweg in Warnsveld. Voorheen was dit de Algemene Begraafplaats Warnsveld waarvan het oudste gedeelte uit 1800 stamt. Destijds was het een bosrijke omgeving, momenteel is een groot deel van het bos verdwenen op het gedenkpark. Het is nu een open plek die grenst aan één van de overgebleven bossen, met een oud en een nieuw deel. Op het oude deel is een deel van de oude graven intact gehouden, dit zijn inmiddels monumenten geworden. De oude coniferen geven de begraafplaats een heel eigen uitstraling.

Bijzonder op deze begraafplaats is een grasveld dat wat achteraf ligt. Er staat een bordje bij met ‘Vak D’. Het grenst aan het terrein van GGNet (op het landgoed Het Groot Graffel), een specialist voor mensen met psychische problemen en hun naasten. Al sinds 1901 worden patiënten hier verzorgd, toen nog onder de noemer krankzinnigenverpleging. Patiënten die overleden werden anoniem in Vak D begraven. Aan het eind van WO II stierven er met name veel mensen. Omdat gebouwen van psychiatrische instellingen aan de kust gevorderd werden door de Duitsers, verhuisden veel patiënten naar Groot Graffel. Velen stierven er aan ondervoeding en door ziektes.

Op 4 mei 2016 is een gedenksteen onthuld bij Vak D, ‘ter herinnering aan alle psychiatrische patiënten die tijdens hun verblijf op Het Groot Graffel omkwamen als gevolg van de Tweede wereldoorlog. En aan alle patiënten die hier vanaf 1902 ongenoemd begraven liggen.’ De gedenksteen bestaat uit een sculptuur en een zuil met een gedicht, gemaakt door de Warnsveldse kunstenaar Hein Smeerdijk.

Je kunt op Gedenkpark Warnsveld terecht voor een particulier graf, urn bijzetten in een urnennis en urn bijzetten in een eigen graf. Er kan eventueel gebruik gemaakt worden van de kapel op het terrein van GGNet. Deze ligt aan de overkant van de begraafplaats.

Gedenkpark Warnsveld, Vordenseweg 18, 7231 PA Warnsveld. De website van de begraafplaats.

Gedenkpark Warnsveld, gemeente Zutphen.

Joodse begraafplaats in Zutphen

De Joodse begraafplaats in Zutphen is nog steeds in gebruik. Oorspronkelijk lag de begraafplaats buiten de stad, aan de Weg naar Vierakker. Inmiddels heeft de stad de begraafplaats ingehaald. De meer dan tweehonderd jaar oude begraafplaats ligt besloten door hoge muren tussen een volkstuincomplex, een naoorlogse woonwijk en een zuiveringsinstallatie. In 1887 werd er een Metaheirhuis gebouwd, een reinigingshuis, dat is bedoeld voor het ritueel reinigen van overledenen. Vanuit hier wordt de overledene naar zijn rustplaats gebracht. Het Metaheirhuis staat ook wel bekend als het poortgebouw van de begraafplaats en is tegenwoordig niet meer in gebruik als reinigingshuis.

Op de begraafplaats is in 1949 een herdenkingsmonument opgericht voor alle in de Tweede Wereldoorlog vermoorde Joodse inwoners van Zutphen. Het staat op een plek waar in de Tweede Wereldoorlog een aantal graven werd verwoest, voor het aanleggen van bunkers en loopgraven door de Duitsers. Dit monument is geadopteerd door de Kennedyschool. Kinderen van deze school komen rond 4 mei bloemen leggen ter herdenking aan de Joodse oorlogsslachtoffers en om de geschiedenis levend te houden.

Joodse begraafplaats Zutphen, Weg naar Vierakker,  7204 LB Zutphen.

Heb je een vraag over een van deze begraafplaatsen, of over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Mogelijkheden opbaren, welke keuzes heb ik? ‘Opbaren’ betekent letterlijk ‘op een baar leggen’. Een overledene wordt altijd ergens opgebaard, of je je dierbare nou wel of niet wilt bezoeken tijdens de dagen tot aan de uitvaart. Als iemand thuis blijft noemen we dat opbaren, als iemand in de koeling van een rouwcentrum verblijft, dan noemen we dat ook opbaren. Maar wat zijn nou precies de mogelijkheden rondom opbaren? Hoe gaat dit in z’n werk thuis of elders, waar kan je uit kiezen? Ik heb de verschillende opties voor je op een rijtje gezet.

Op de foto hierboven zie je de tulpenkist van Studio Hemeltjelief.

Vertrouwd in de eigen omgeving, thuis opbaren met een koeling

Sommige mensen moeten er niet aan denken, anderen vinden het een fijn idee. Je dierbare thuis opbaren, in de eigen vertrouwde omgeving. Zo heb je hem of haar nog een aantal dagen bij je. Kun je erbij gaan zitten wanneer je wilt, hoef je nog even geen afscheid te nemen. Je moet er natuurlijk wel de ruimte voor hebben. Vaak kun je door wat meubels te verschuiven zo’n plek creëren. Je kunt er eventueel een kamerscherm voorzetten, waar je kaarten en foto’s aan kunt hangen. Zo maak je een eigen, persoonlijke plek.

De wijze van opbaren thuis kan op verschillende manieren. De meest bekende en meest toegepaste manier is de overledene opbaren op een koeling. Dit kan een bedkoeling zijn of een kistkoeling. Bij een bedkoeling ligt de overledene op bed, met een koeling onder de romp om het lichaam te koelen. Op de dag van de uitvaart wordt hij of zij in een kist op mand gelegd voor de afscheidsbijeenkomst.

Bij een kistkoeling wordt de overledene na de laatste verzorging meteen in een kist of mand gelegd. Vervolgens komt er een rijdende baar te staan (een ‘karretje’), met daarop de koeling en de kist of mand. Bij zowel een bed- als een kistkoeling wordt de koeling aangesloten in het stopcontact. De koeling staat op een vaste temperatuur ingesteld en zal regelmatig aan- en afslaan. Dit brommerige geluid hoort erbij, maar wordt niet door iedereen als prettig ervaren.

Ook wanneer iemand niet thuis is overleden, is een opbaring thuis mogelijk. Je dierbare wordt dan eerst overgebracht vanuit het hospice of ziekenhuis bijvoorbeeld. Voor alle opbaringen thuis geldt dat de overledene eerst gewassen en gekleed wordt. Nabestaanden mogen hierbij helpen als ze dit willen. Daarna zal de koeling geïnstalleerd worden, in bed of onder de kist of mand. 

Mogelijkheden opbaren: thuis met thanatopraxie

Een alternatief voor het opbaren thuis met een koeling, is het toepassen van thanatopraxie. Dit is een lichte vorm van balseming. Hierdoor blijft een lichaam een aantal dagen geconserveerd, zonder gebruik te hoeven maken van een koeling. In tegenstelling tot balseming (dit is conservering voor de lange termijn), is deze lichte vorm van balseming (sinds 2010) toegestaan in Nederland. Doordat er geen gebruik gemaakt hoeft te worden van een koeling, blijft het lichaam op kamertemperatuur. Het lichaam voelt niet koud aan, wat wellicht prettig is bij het aanraken van je dierbare.

Bij thanatopraxie wordt het bloed vervangen door een vloeistof met een conserverende werking. Hoe dit precies gebeurt laat ik hier achterwege, dat wil je misschien gewoon niet weten. Als je echt nieuwsgierig bent, kun je het altijd opzoeken op internet. Een bijkomend effect van deze behandeling is dat een lichaam zijn roze kleur terugkrijgt, wat iemand een veel natuurlijker uitstraling geeft. Een lichaam blijft zo maximaal een dag of tien goed, maar een garantie geeft het nooit. Net als bij een bed- of kistkoeling, weet je nooit hoe een lichaam reageert in de dagen tot aan de uitvaart.

De kosten van deze behandeling verschillen niet veel van wat thuis opbaren met een koeling kost. De behandeling kan gewoon thuis plaatsvinden en erna wordt de overledene ook meteen gekleed. Denk aan een bedrag rond de 550 euro. Je uitvaartbegeleider kan je helpen een thanatopracteur in te schakelen als je dit wilt. 

Thuis opbaren met behulp van graszoden

Een van de meest onbekende mogelijkheden van opbaren, maar wel een heel natuurlijk en ecologische manier. De graszoden die onder de overledene worden gelegd, vervangen de koeling. Net als bij thanatopraxie dus geen geluid van een apparaat dat aan- en afslaat. Het lijkt net of de overledene in een kleine tuin ligt.

De kist of mand waar de overledene in ligt, zet je op een rijdende baar (een ‘karretje’) of op een paar staanders. Eronder plaats je een aantal bakken met opstaande rand met graszoden en aarde erin. De graszoden kun je uit je eigen tuin steken of bij een tuincentrum kopen. Je kunt ook een aantal rollen gras neerleggen. Het is belangrijk dat de worteltje er nog aan zitten. Door het groeien onttrekt het gras warmte aan de omgeving, wat zorgt voor koele lucht onder de overledene. Ook door het twee tot drie keer per dag sproeien met water koelt de lucht, omdat het water verdampt. Op deze manier kunnen graszoden vijf tot zes dagen een lichaam koelen.

Het beste is om het water te mengen met vloeibare silicium en een etherische olie (zoals rozemarijn) voor de geur. Vloeibaar silicium is te koop in winkels voor duurzame gezondheidsproducten. De verhouding is per liter water, tien druppels silicium en een half dopje olie. Je kunt de graszoden ook nog extra versieren met bloemen of mos, zo ontstaat een mooi tuintje. Als er (jonge) kinderen betrokken zijn bij de uitvaart, dan kunnen ze hier mooi bij helpen. Ventileer de ruimte regelmatig, maar let op dat er geen insecten binnen komen. Die kunnen ongemerkt eitjes op het lichaam leggen.

In sommige gevallen zal het koelen met graszoden niet voldoende zijn. Dit is afhankelijk van de conditie van het lichaam en de temperatuur buiten. Je kunt eventueel als extra koeling losse koelelementen bij het lichaam plaatsen en een ventilator neerzetten.

Hoe opbaren met graszoden eruit ziet, zie je op dit filmpje van Omroep Brabant.

Wat zijn nog meer mogelijkheden rondom opbaren?

Als je je dierbare niet thuis wilt of kunt opbaren, dan zijn er natuurlijk andere mogelijkheden. Waar je uiteindelijk voor kiest zal afhangen van je persoonlijke voorkeuren en wat voor jou goed voelt.
Vaak heeft een crematorium of begraafplaats faciliteiten met een koeling voor overledenen. Het heeft wel iets praktisch dat je dierbare dan al op de locatie van het afscheid is. Afhankelijk van de mogelijkheden kun je je dierbare daar nog bezoeken of een condoleance houden.

Wil je graag een meer huiselijker omgeving, dan kun je kiezen voor een rouwcentrum. Deze bieden ook vaak een zgn. 24-uurs kamer aan. Jij krijgt de sleutel van deze ruimte en je kunt dierbare bezoeken zo vaak en zo lang als je wilt. Als er geen 24-uurs kamer is, dan kun je altijd op afspraak op bezoek komen. Soms biedt een rouwcentrum ook plek voor een afscheid in kleine kring. Als de ruimte niet groot genoeg is, dan zal je je dierbare vanuit het rouwcentrum naar een andere locatie begeleiden voor het afscheid.

Het moment waarop je overleden dierbare wordt gewassen, gekleed en in de kist of mand wordt gelegd, is afhankelijk van de situatie. Thuis of in een verpleeghuis kan de overledene  daar eerst worden verzorgd, voordat hij of zij wordt overgebracht naar de opbaarlocatie.
Als iemand is overleden op een plek waar geen mogelijkheid is om te verzorgen, dan moet een andere locatie worden gezocht. Soms heeft een rouwcentrum of crematorium hier ruimte voor, of je kunt terecht in de facilitaire ruimte van de professionele verzorgers die worden ingehuurd. Er zal altijd een mogelijkheid zijn, ongeacht het tijdstip.

Je uitvaartbegeleider zal altijd met je overleggen wat je wensen zijn rondom opbaren. Ik doe altijd mijn uiterste best om een familie hierin te begeleiden en goed te overleggen. Soms wordt het een combinatie van thuis opbaren en een koeling elders. Dan wordt de overledene bijvoorbeeld na drie dagen al overgebracht. Omdat dat lang genoeg is of omdat het erg warm is en de koeling thuis het net niet aankan. 

Er zijn dus veel mogelijkheden rondom opbaren. Wellicht kun je na het lezen van dit artikel beter voor jezelf bedenken wat jij zou willen, voor jezelf of iemand in je omgeving. Wil je meer lezen over wat je te wachten staat bij het regelen van een uitvaart, kijk dan eens bij ‘Stappenplan bij overlijden: de uitvaart‘.

Heb je een vraag over opbaren, het regelen van een uitvaart of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Een persoonlijke kist voor een uitvaart op maat. Een van de weinige dingen die echt verplicht is bij een uitvaart, is dat de overledene in een ‘omhulsel’ ligt. Vaak is dit een houten kist, maar een rieten mand kan ook, of in een wade op een opbaarplank. En wat is er mooier dan het meegeven van een persoonlijk tintje aan de kist? Een mooi laatste eerbetoon. Je kunt natuurlijk een foto op de kist zetten, en persoonlijke spulletjes van de overledene. Maar er zijn meer manieren om een kist heel persoonlijk te maken. Lees verder voor vijf ideeën.

Persoonlijke afbeelding op de kist

Op zoek naar nieuwe mogelijkheden heb ik kennisgemaakt met Laura van de Vijver, van Studio Hemeltjelief. Zij verzorgt het personaliseren van een kist op een bijzondere manier, namelijk door middel van ‘wrapping’. Denk aan het wrappen van een auto, maar dan van een kist. Elke mogelijke afbeelding is daarbij mogelijk, van groot tot klein. Laura maakt er een mooi ontwerp van. Zoals de kolibrie hieronder. Je kunt een afbeelding kiezen uit haar collectie, of zelf met een idee of foto komen.

Het wrappen gebeurt met duurzaam materiaal en vormt zo geen belasting voor het milieu. Er zijn verschillende mogelijkheden: de hele kist laten wrappen, alleen het deksel of alleen de kist. Het wrappen zelf verzorgt Laura op locatie, eventueel in aanwezigheid van de nabestaanden. Neem een kijkje op haar website als je er meer van wilt weten. Mocht je graag een kist willen laten wrappen, dan help ik je graag dit te regelen.

Persoonlijke kist: een zachte kist

Een zachte, houten kist. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar dit kan met de gestoffeerde kisten van Zavadi (via kistenleverancier Akidia). De kisten zijn gestoffeerd met 100% katoen of linnen, met of zonder print. Het maakt de kist heel ‘aaibaar’. De bekleding is namelijk ook gewatteerd, dat maakt het geheel zacht. Wellicht heb je moeite met een houten kist vanwege het hoekige, dan is dit een mooi alternatief. Als je overleden dierbare erg van bloemen of vlinders hield, dan zijn er een paar hele passende dessins om uit te kiezen. In mijn map heb ik van alle stoffen stalen zitten, zodat je een goed beeld krijgt bij de kleuren van het dessin. En de stof ook even kan voelen. Kijk gerust rond op de website om een idee te krijgen van deze gestoffeerde kisten.

Gestoffeerde kist van Zavadi. Dessin van Janneke Brinkman-Salentijn.

Een rieten kist voor een natuurlijke uitvaart

Zoals ik al in de inleiding benoemde, heb je naast houten kisten, ook kisten (of manden) gemaakt van riet. Het geeft een heel eigen uitstraling. Wat zachter misschien ook in vergelijking met een houten kist. Zeker als je kiest voor een mand in een ovale vorm. Of een rieten mand bij je overleden dierbare past is natuurlijk heel persoonlijk. Ik kan me voorstellen dat het in combinatie met bijvoorbeeld veldbloemen heel passend is voor iemand die graag in de natuur was. 
De materialen waarmee uitvaartmanden worden gemaakt zijn vaak wilgentwijgen of wilgentenen. Daarnaast zie je manden gemaakt van bamboe, rotan of pitriet (kern van de rotanstengel). Doorgaans zijn alle manden geschikt voor zowel begraven als cremeren. Bij cremeren is het raadzaam een extra check te laten doen door je uitvaartbegeleider of de mand hiervoor geschikt is. Soms is een zgn. invoerplank onder de mand nodig, omdat de onderkant niet helemaal glad is. Dit belemmert een soepele invoer in de crematie-oven. Kijk voor voorbeelden van duurzame, gevlochten grafmanden en grafbaren eens bij De Wilgenstudio.

Mand van gevlochten wilgentenen in ovale vorm (Akidia).

Persoonlijke kist: zelf versieren

Een (lichte) houten kist is heel geschikt om zelf te versieren. Met stiften, krijt en verf kun je er lieve berichtjes op achterlaten en mooie tekeningen maken. Ook heel fijn voor jonge kinderen, zo kun je ze onderdeel laten zijn van de uitvaart. Toen de moeder van een klasgenootje van mijn dochter overleed (ze was toen vijf jaar), mochten alle kinderen uit de klas die naar de uitvaart waren gekomen, iets tekenen op haar kist. Vol overgave gingen ze aan de slag om er de mooist versierde kist van te maken. Een ontroerend gezicht.
Dingen erop plakken kan natuurlijk ook, doe wat bij jou/jullie en je overleden dierbare past. Helemaal bovenaan dit artikel zie een voorbeeld hoe dit eruit kan komen te zien. Er bestaat ook een kist die is voorzien van krijtverf. Zo kun je op grote delen van de kist met de bijgeleverde krijtjes iets schrijven of tekenen.

‘Kleurjekist’

In het verlengde van bovenstaande is ‘Kleurjekist’ bedacht en ontworpen. Een ‘uitvaartkist en afscheidsritueel in één’. Het deksel van de kist is geïllustreerd met een ingefreesde tekening. Een soort kleurplaat dus. Met het bijgeleverde verfpakket ga je vervolgens deze tekening inkleuren. Heel geschikt om met een groep mensen sámen te doen. Volwassenen en kinderen. Zo ontstaat naast verbinding, een heel persoonlijke en kleurrijke kist.
Het gaat om alleen het deksel dat je beschildert. De kist zelf kan al gebruikt worden of bijvoorbeeld tijdelijk elders worden opgeslagen. Kijk op de website van Kleurjekist uit welke illustraties je momenteel kunt kiezen. Naast geïllustreerde kisten kun je ook bijbehorende producten bestellen, zoals een kleurplaat, poster of herinnering voor aan de wand van populierenhout ecoplex. Als je geïnteresseerd bent in deze bijzondere kist, dan help ik je graag om hem te bestellen. Voor elke kist plant Kleurjekist ook nog eens vier bomen, in samenwerking met Trees for all.

Kist van Kleurjekist met ingekleurd deksel. Gezien op de Uitvaartmarkt Woerden. Om de kist zit een zgn. Bloemenband, een band waar je losse bloemen in de lusjes kunt steken.

Tot slot

Bij geen van de genoemde leveranciers krijg ik een ‘bonus’ of iets dergelijks als een familie een product van ze afneemt. Ik vind het gewoon belangrijk en fijn om jou te informeren wat er allemaal mogelijk is. Omdat je dat zelf waarschijnlijk niet weet als je een uitvaart van een dierbare moet regelen. Zo vind je in mijn blog meerdere artikelen met tips en ideeën, voor alternatief rouwvervoer bijvoorbeeld, een stappenplan bij overlijden of een gedicht voor op de rouwkaart. Kijk gerust even rond, wellicht vind je een aantal zaken die je op weg kunnen helpen.

Heb je een vraag over het persoonlijk maken van een kist, een toekomstige uitvaart of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Alternatief rouwvervoer voor als je iets anders dan anders wilt. Of milieuvriendelijk vervoer zoekt. Als een overledene op enig moment overgebracht moet worden, dan wordt daar vaak een rouwauto voor gebruikt. Een mooie, statige Mercedes of Cadillac in het zwart, zilvergrijs of soms wit. Passend voor de gelegenheid. Maar wist je dat er veel alternatief rouwvervoer bestaat? Denk aan een koets met paarden, een motor met zijspan, een bakfiets of bus.

Het is namelijk niet wettelijk voorgeschreven dat voor het vervoer van een overledene een rouwauto gebruikt moet worden. Dit biedt nabestaanden een grote keuzevrijheid in rouwvervoer. Tegelijkertijd kun je op deze manier voor een duurzaam alternatief kiezen. Zolang de overledene maar afgedekt is in een kist, mand of wade, mag er veel. Op de foto hierboven zie je bijvoorbeeld een loopkoets. Mooi voor op de begraafplaats. Of van de kerk naar de begraafplaats. Ik heb in dit artikel een aantal van dit soort alternatieven voor je op een rijtje gezet.

Rouwbakfiets als alternatief rouwvervoer

Een rouwbakfiets past helemaal in de trend van de milieubewuste uitvaart. Maar het is ook een heel persoonlijk manier om je overleden dierbare te begeleiden. Je ervaart meer nabijheid dan wanneer iemand in de rouwauto is geplaatst. Met de rouwbakfiets kun je ervoor kiezen zelf te fietsen of om dit te laten doen. De nabestaanden lopen of fietsen er dan achteraan.  Je kunt naar eigen wens de rouwbakfiets versieren met bloemen(slingers), bladeren of wat je ook mooi vindt.
Zo wordt de rouwbakfiets een persoonlijk én milieuvriendelijk alternatief voor de traditionele rouwauto. Heel bewust sámen het laatste stukje afleggen. De rouwbakfiets huur je via je uitvaartbegeleider of rechtstreeks via de website.

Op een beurs mocht ik de rouwbakfiets uitproberen. Hij fietst lichter dan je denkt.

Een rouwkoets

Nog niet eens zo heel lang geleden werd een overledene op een platte kar getrokken door paarden naar zijn of haar laatste rustplaats gebracht. Tegenwoordig zijn er zeer stijlvolle rouwkoetsen te huur, maar ook nog steeds die platte kar. Het is maar net wat passend voelt. Rouwkoetsen zijn vaak wit of zwart, maar roze en grijs kan ook. Naar wens getrokken door twee of vier paarden. Een heuse Assepoesterkoets bestaat ook, geschikt voor volwassenen en kinderen. 
Het is een stijlvolle manier om je dierbare naar zijn of haar laatste rustplaats te begeleiden. In het rustige tempo van de paarden leg je samen dat laatste stukje af. Stalhouderijen die deze koetsen met paarden verhuren zijn door het hele land te vinden. Informeer ernaar bij je uitvaartbegeleider als je hier interesse in hebt. Voor een paar voorbeelden kun je een kijkje nemen op de website van Stalhouderij Vijfheerenlanden.

Neem een boot als alternatief rouwvervoer

Als iemand graag op of aan het water was, wat is er dan mooier om een uitvaartboot te kiezen voor de laatste tocht. Een aantal begraafplaatsen en crematoria liggen zelfs aan het water, zodat je voor de deur afmeert. Als dat niet het geval is, dan kun je er een combinatie van maken. Een laatste rondvaart met de uitvaartboot, waarna je overstapt op bijvoorbeeld een rouwauto, loopkoets of rouwbakfiets.
Een uitvaartboot heeft voldoende ruimte voor de overledene in een kist of mand en een groepje nabestaanden. Hef samen nog eenmaal het glas aan boord of ervaar gewoon het rustgevende geluid van het water. Je uitvaartbegeleider kan je helpen dit te organiseren.

Een rouwbus

Met een rouwbus kun je net als met een boot, met een groepje nabestaanden samen je overleden dierbare begeleiden. De bus is zo aangepast dat de overledene met kist of mand erin past, samen met ongeveer twintig nabestaanden (meer of minder kan ook, afhankelijk van de soort bus). Zo omring je je geliefde met zijn of haar dierbaren tijdens de laatste rit.
Rouwbussen zijn op verschillende plaatsen te huur. Het zijn bussen met een statige uitstraling, in het (donker)grijs of donkerblauw. Uiteraard brengt de rouwbus je gezelschap na de afscheidsbijeenkomst weer terug naar het beginpunt. Een praktisch puntje: met de huur van een rouwbus bespaar je de huur van bijvoorbeeld drie volgwagens. Met de rouwbus ben je zo voordeliger uit én het is veel persoonlijker dan apart in de volgwagens zitten.

Voorbeeld van een rouwbus. Erachter zie je een Volkswagenbusje, ook te huur voor rouwvervoer.

Een rouwmotor met zijspan

Voor de motorfanaten onder ons bestaan er rouwmotoren. Zij hebben een speciale zijspan die geschikt is om een kist op te plaatsen. Hield iemand enorm van motorrijden, wat is er dan mooier dan op deze manier een laatste rit te maken. Gevolgd door een stoet aan motoren vormt het een indrukwekkend geheel.
Een rouwmotor is op verschillende plekken in Nederland te huur, in verschillende modellen. Met of zonder chauffeur, net wat de wens is. Op een uitvaartbeurs kwam ik bijvoorbeeld onderstaande rouwmotor tegen. Een bijzonder gezicht.

Een uitvaart met de eigen truck

Als laatste wilde ik je deze niet onthouden. Voor ieder wat wils. Ook voor fans van vrachtwagens bestaat passend rouwvervoer. Via rouwtruckframe.nl is een frame te huur die je achter de cabine van de truck plaatst. Op het frame, desgewenst met dakje en gordijnen, past een kist. Op deze manier kan een vrachtwagenchauffeur bijvoorbeeld met zijn of haar eigen truck vervoerd worden.
De rouwtruckframe is universeel en daardoor geschikt voor alle merken trucks, ook oldtimers. Op de website vind je meer info en foto’s. Als iemand echt van zijn truck hield, dan zou ik niet aarzelen om op deze manier de laatste eer te bewijzen.

Tot slot

Hierboven heb ik een aantal alternatieve vormen van rouwvervoer beschreven. De lijst is zeker niet uitputtend, maar geeft een goed beeld van wat er allemaal mogelijk is. Heb je (binnenkort) te maken met het regelen van een uitvaart? Lees dan ook mijn artikel “Stappenplan bij overlijden: de uitvaart”. Daarin staan wellicht een aantal zaken die je op weg kunnen helpen.

Heb je een vraag over een alternatieve vorm van rouwvervoer, een toekomstige uitvaart of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.