Een wade is een doek waar je je overleden dierbare inwikkelt. Ook wel lijkwade, uitvaartwade, afscheidswade of wikkeldoek genoemd. Een wade om je dierbare in te wikkelend is toegestaan bij begraven, natuurbegraven en cremeren. Het vormt een (duurzaam) alternatief voor een kist als ‘omhulsel’ voor je overleden dierbare. In verschillende culturen wereldwijd kent deze eeuwenoude traditie van waden diepe wortels. In Nederland wint het gebruik ervan langzaam aan populariteit, hoewel de meeste families voor de ‘traditionele’ houten kist kiezen. In dit blog wat meer tekst en uitleg over waden en over de mogelijkheden van deze stoffen omhulsels.

Wade voor een persoonlijk afscheid

In een tijd waarin duurzaamheid en persoonlijke keuzes steeds belangrijker worden, vinden steeds meer mensen hun weg naar deze, eigenlijk al eeuwenoude, manier van ‘omhullen’. Een overleden dierbare in een wade wikkelen wordt ook wel als ‘zachter’ omschreven. Iemand ligt niet in een harde, houten kist, maar is gewikkeld in zachte stof.

Omdat je meestal de contouren van het lichaam blijft zien, is iemand nog steeds dichtbij en benaderbaar. Het maakt een afscheid daardoor heel persoonlijk. Ook het selecteren van een specifieke stof, het betrekken van familieleden bij het maken van de wade of het kiezen van een ontwerp dat iets zegt over de persoonlijkheid van de overledene, maakt het gebruik van lijkwaden tot een zeer persoonlijke keuze. Bovendien kunnen nabestaanden hun dierbare overledene zelf inwikkelen, toedekken en -als ze willen- zelf de wade sluiten. Een mooi ritueel.

Tegelijkertijd vinden veel mensen het juist een beetje ‘eng’ om iemands contouren nog te zien. Vaak bestaat de wade uit twee lagen stof, waardoor de vorm van het lichaam minder zichtbaar is. Maar het moet je dus wel liggen om je overleden dierbare vrij duidelijk onder de stof te zien liggen.

Een duurzaam alternatief

In sommige culturen staat de lijkwade symbool voor puurheid en eenvoud. In Nederland kiezen steeds meer families voor duurzame alternatieven bij een uitvaart, waaronder een lijkwade. Lijkwaden zijn vaak gemaakt van biologisch afbreekbare materialen, waardoor ze een milieuvriendelijkere optie zijn dan traditionele houten kisten. Denk aan katoen, wol, zijde of linnen.

Waden zijn online te koop (zie onderaan voor linkjes), maar een eigen doek gebruiken mag ook. Zorg er dan wel voor dat deze doek groot genoeg is en van een natuurlijk materiaal is.

Wade en opbaarplank

Iemand die in een wade is gewikkeld, wordt vervolgens op een opbaarplank gelegd (ook wel draagbaar genoemd). Op die manier kan de overledene op een respectvolle manier verplaatst worden. In crematoria is het zelfs verplicht om iemand op een opbaarplank te leggen. Als de opbaarplank geen vlakke ondergrond heeft, dan moet je gebruik maken van een extra inschuifplank. Dit om het invoerproces veilig en zonder haperen te laten verlopen.

Een opbaarplank kan uit verschillende materialen bestaan, zoals bamboe, wilgentenen of wilgentakken. Ook kun je het combineren met een (rieten) mand of zelfs een kist als je wil. Maar een wade komt denk ik het meest tot zijn recht in combinatie met een opbaarplank. Zo blijft het gevoel van eenvoud en nabijheid bestaan.

Overigens hoeft een opbaarplank geen ‘platte’ plank te zijn (vaak met opstaande rand). Het kan ook een soort schaal zijn, van wilgentenen bijvoorbeeld, met iets rondere vormen.

Voorbeeld van een wade en wilgentenen schaal bij wijze van opbaarplank. Het geheel staat op een rouwbakfiets. Deze foto is in scene gezet.

Tot slot

Je overledene dierbare stapje voor stapje wikkelen in een wade en deze zelf sluiten, is een persoonlijk en mooi ritueel. Je dekt iemand letterlijk toe, met zachtheid. In de vouwen van de stof kun je eventueel bloemen, briefjes of tekeningen stoppen die je je dierbare wilt meegeven.

Hoewel de interesse toeneemt, kiezen nabestaanden nog niet heel vaak voor een wade. Onbekend maakt ook onbemind, wellicht helpt dit artikel om voor jezelf een bewuste keuze hierin te maken.

Handige websites: wikkelgoed.nl en uitvaartwade.nl.

Heb je een vraag over bijvoorbeeld lijkwaden, je uitvaartverzekering of het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, omhulsel of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Spiritualiteit vind ik een intrigerend onderwerp, zeker in combinatie met uitvaarten. Maar wat is spiritualiteit eigenlijk? Het is een breed begrip. Jij hebt er waarschijnlijk andere ideeën bij dan een ander die dit leest. Daarom een blog over waar spiritualiteit bij uitvaarten voor mij over gaat. Spiritualiteit, in verschillende vormen, kan steun bieden tijdens uitvaarten. En dat is voor mij het belangrijkste, dat je ergens steun bij vindt in die moeilijke tijd.

Rol en betekenis

Dood gaan hoort bij het leven, maar het afscheid nemen van geliefden kan moeilijk zijn. In die tijd van verdriet zoeken mensen naar troost en betekenis. Het toevoegen van spirituele rituelen en symbolen aan een ceremonie kan een diepere betekenis geven aan het afscheid. Het geeft de verbinding weer tussen de overledene, hun geliefden en iets hogers.

Dat is waar spiritualiteit voor mij over gaat. Over het vinden van betekenis en een connectie met iets groters dan onszelf. Bij uitvaarten kan spiritualiteit troost bieden en een gevoel van verbondenheid geven. Ongeacht iemands religie, achtergrond of tradities, kan spiritualiteit hoop bieden te midden van verdriet.

Rituelen en symbolen bij uitvaarten

Spiritualiteit is vaak gericht op ons innerlijke leven, persoonlijke groei en het streven naar een hoger bewustzijn. Hier horen rituelen en symbolen bij. Spirituele rituelen zijn handelingen of ceremoniën die worden uitgevoerd om een diepere betekenis of verbinding met het spirituele rijk te ervaren. Ze kunnen troost bieden bij een uitvaart en uitdrukken hoe iemand in het leven stond.

Hieronder volgen een aantal voorbeelden van spirituele rituelen. Je kunt er natuurlijk je eigen draai aan geven bij een afscheid. Het belangrijkste is dat het goed voelt, dat het past bij je overleden dierbare en ook bij jezelf.

• Gebeden en mantra’s kun je zien als gemeenschappelijke spirituele rituelen bij een uitvaart. Je vraagt ermee om zegeningen voor de overledene of om het vinden van rust en vrede. Uitgesproken door een voorganger, familieleden of zelfs de genodigden. Hoe bijzonder is dat, om samen een gebed of mantra uit te spreken.
• Kaarsen aansteken gebeurt veel tijdens een afscheid. Je zet je overleden dierbare nog eenmaal in het licht, een mooie handeling ter nagedachtenis aan hem of haar. Spiritueel of niet, het kan een gevoel van licht en hoop symboliseren in een tijd van duisternis.
• Het branden van wierook en wierookstokjes heeft diepe spirituele betekenis in veel culturen. Het wordt beschouwd als een manier om gebeden naar de hemel te dragen en een zuiverende en rustgevende sfeer te creëren. Niet elke locatie waar je een afscheidsbijeenkomst kan houden staat wierookstokjes toe. De geur blijft vaak lang hangen en dit kan storend zijn voor anderen. Informeer hier dus goed naar of denk na over een andere plek (ergens buiten bijvoorbeeld) waar je deze handeling kan uitvoeren, voorafgaand aan de afscheidsbijeenkomst.
• Het loslaten van witte duiven of andere vogels wordt in sommige culturen gezien als symbool van de ziel die vrijkomt en naar de hemel vliegt. Dit ritueel staat voor vrede en vrijheid na de dood. 
• Momenten van stilte en meditatie worden vaak ingelast in uitvaartceremonies. Dit geeft de aanwezigen de kans om persoonlijk te reflecteren, te bidden of gewoon in stilte te rouwen.

Of en voor welke rituelen je kiest hangt af van de spirituele tradities, culturele achtergrond en persoonlijke voorkeuren van je overleden dierbare en van jezelf. Het belangrijkste is dat deze rituelen troost en betekenis kunnen bieden tijdens een moeilijke tijd van afscheid nemen.

Tot slot

Spiritualiteit bij uitvaarten kan troost en betekenis bieden aan rouwenden. Door spirituele rituelen of symbolen toe te voegen, kunnen we diepere verbondenheid ervaren. Ongeacht onze overtuigingen kunnen we met spiritualiteit de overgang van leven naar dood eren en onze band met iets groters dan onszelf erkennen.

Of het jou aanspreekt is natuurlijk persoonlijk, wellicht heb je er niet zoveel mee. Mensen kunnen op verschillende manieren en in verschillende vormen een spirituele ervaring vinden. Bij een uitvaart hoef je het ook niet zo specifiek te benoemen. Je bent er vaak ongemerkt al mee bezig. Een kaarsje branden, een bloem neerleggen, stil zijn. Maar misschien troost het een beetje om op deze manier ook -bewust- dankbaar te zijn voor iemands leven en de overgang naar diens dood te eren.

Heb je een vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Een visie en een missie formuleren helpt om richting te geven aan mijn bedrijf. Waar spring ik mijn bed voor uit? Waar streef ik naar en wat zijn mijn belangrijkste kernwaarden? Om dit helder voor mezelf te krijgen was nog best een uitdaging! Want wat onderscheidt mij nou van andere uitvaartbegeleiders? Ik verzandde snel in algemeenheden als ‘maatwerk’, ‘24/7 bereikbaar’, ‘persoonlijk’ en ‘in alle rust’. Zonder hieraan afbreuk te willen doen, want deze zaken zijn óók belangrijk bij het regelen van een uitvaart.

Hieronder lees je mijn waarom. Mijn visie op ‘In Essentie uitvaarten’. En wat mijn missie is. Het komt uit het diepst van mijn hart, het is mijn essentie.

Mijn visie

Mijn visie is dat ik geloof dat een goed afscheid van een overledene ontzettend belangrijk is. Het helpt je verder te gaan in het leven. Met ‘goed’ bedoel ik: goed voor jou/jullie. Dit heeft mijn familie en mij zeker geholpen na het overlijden van mijn zus. Met mijn uitvaartbegeleiding streef ik naar het creëren van dat goede afscheid, in welke vorm dan ook. Met veel mensen of klein en intiem, dat kan allemaal. Persoonlijke, zorgzame aandacht en op maat werken zijn hierbij belangrijke pijlers voor mij.

Ook geloof ik dat een overledene niet weg is, maar aan de andere kant verder leeft. In een onzichtbare wereld. Dat vind ik een troostende gedachte. Ik praat dan ook altijd in gedachten tegen de overledene die ik mag begeleiden. Even ‘hallo’ zeggen, me zo verbinden met de overledene. Ik ben een plek waar de dood er mag zijn.

Foto: Arenda Oomen

Mijn missie

Mijn missie is om voor elke familie die ik begeleid een uitvaart op maat te creëren. Met oprechte aandacht en samen met de familie. Een afscheid dat recht doet aan de overledene en goed voelt voor de nabestaanden. Zodat het afscheid een brug vormt naar verder leven. Mijn aanpak is mensgericht en intuïtief, een uitvaart regelen is nooit ‘gewoon maar’ werk voor mij.

Eerlijkheid en rechtvaardigheid staan bij mij hoog in het vaandel, ik werk transparant: geen verborgen agenda en geen verborgen kosten. Hierbij combineer ik mijn intuïtie met praktische zorg, om zo nabestaanden te ondersteunen bij het afscheid.

Door mijn flexibele instelling kan ik goed meebewegen met mensen, zonder de regie te verliezen. Ik let erop dat alle zaken die geregeld moeten worden, op tijd aan bod komen. De familie heeft een grote mate van vrijheid om de uitvaart vorm te geven, maar er moeten ook knopen worden doorgehakt. Dat bewaak ik. In rust en met zachte kracht.

Foto: Jasja de Wit

Tot slot

Bij het formuleren van mijn visie en missie, mijn zoektocht naar mijn ‘waarom’, ben ik enorm goed geholpen door Arja van der Pot, leiderschapscoach. Ook, of juist, als ondernemer is hulp bij dit soort zaken fijn. Ik hoop van harte dat ik, met mijn uitgangspunt in gedachten, nog voor veel families een goed afscheid mag regelen.

Meer weten over mijn aanpak en wat ik precies doe als uitvaartbegeleider? Lees hier verder.

Heb je een vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Wellicht heb je er wel eens van gehoord, een ritueelbegeleider. Maar wat doet een ritueelbegeleider bij afscheid, waar moet je aan denken? En wat is het verschil met een uitvaartbegeleider? Ritueelbegeleider Jacobine de Meij schreef hierover een gastblog. Want wie kan dit beter uitleggen dan een ritueelbegeleider zelf? Jacobine neemt je mee in haar manier van werken en wat zij voor een familie kan betekenen.

Gastblog door Jacobine de Meij, ritueelbegeleider

Wat doet een ritueelbegeleider?

Op het moment dat mijn telefoon gaat, is de uitvaartondernemer bij een familie en bezig met het plannen van een uitvaart. De familie geeft aan dat ze een persoonlijke uitvaart willen en hierbij ondersteund willen worden. De datum van de uitvaart is bekend en ik bekijk mijn agenda of ik kan; een gesprek met de familie, uitwerken en vormgeven van de dienst en de uitvaart zelf. Ik neem contact op met de contactpersoon van de familie om een afspraak te maken voor een kennismaking en het samenstellen van de dienst. Die kennismaking duurt meestal 1½ – 2 uur.

Met de familie neem ik door hoe ze de uitvaart voor zich zien. Iedereen heeft eigen herinneringen en vaak gaan de verhalen door elkaar. Ik schrijf mee in steekwoorden en soms schrijf ik letterlijke dingen op. Met een lach en met een traan komen de dagelijkse herinneringen voorbij, de grappen, de lieve gebaren, de ergernissen en het verdriet van het missen. Tussendoor hebben we het over muziek, kaarsen, bloemen en alle andere dingen die de familie mooi vindt. Ik luister, stel vragen, vraag door en geef iedereen het woord. Ieder mens heeft een verhaal. En dat verhaal wil ik weten, zodat ik er een heel persoonlijk verhaal van kan maken. Door mijn vragen komen er soms weer andere ideeën.

Persoonlijk

Ik vind het belangrijk dat iedereen een eigen plek krijgt in het afscheid, dat iedereen bewust bezig kan zijn met het afscheid. Wat willen ze meenemen in hun verdere leven. Een bewust afscheid wordt heel persoonlijk. En een persoonlijk afscheid zal hen helpen met het rouwproces en het verder kunnen met hun leven. Het kunnen vasthouden in liefde en het kunnen loslaten met gemis. Na ongeveer twee uur neem ik afscheid. Vol ideeën die ik even laat bezinken. In de auto terug naar huis luister ik naar de gekozen muziek. 

Het afscheid

Met alles wat ik heb gehoord maak ik een dienst van drie kwartier. Een mooi gedicht, een warm welkom, een levensverhaal, aansteken van kaarsen, wel of niet een ander ritueel erbij, herinneringen van broers en zussen, kinderen en kleinkinderen, een moment van stilte, een afsluiting.
Bij voorkeur werk ik met symboliek die een rode lijn vormt door de hele dienst. Het maakt een afscheidsdienst nog persoonlijker.

De familie leest alle teksten vooraf door. De tekst is pas klaar als de familie helemaal tevreden is.

Een half uur voor de uitvaartdienst ben ik ter plekke. We stemmen de laatste zaken af voordat we op een mooie en persoonlijke wijze de dienst gaan beginnen.

Jacobine de Meij

Tot slot

Een ritueelbegeleider is echt een aanvulling op de uitvaartbegeleider. Waar die laatste een familie vooral helpt met de praktische zaken, ondersteunt een ritueelbegeleider bij het vormgeven van de inhoud. Samen streven we ernaar om betekenisvolle herinneringen te creëren die troost bieden.

Wil je meer weten over Jacobine de Meij en wat zij te bieden heeft? Neem gerust een kijkje op haar website www.jacobinedemeij.nl.

Heb je een vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

De uitvaartspeech, hoe schrijf je die en waar begin je? Vaak willen naaste familieleden en dierbare vrienden van een overledene graag spreken op diens uitvaart. Ook al vinden ze het spannend. Weten ze niet zeker of het gaat lukken op het moment zelf. Soms vragen ze aan mij om een verhaal of gedicht voor te lezen. Omdat ze het zelf toch té spannend vinden. Of ze schakelen een ritueel begeleider in, die een mooi levensverhaal kan schrijven en voordragen.
Ik heb enkele tips voor je verzameld om je op weg te helpen met het schrijven van een uitvaartspeech. Want een beetje inspiratie kunnen we allemaal wel eens gebruiken.

De uitvaartspeech: tips

Vaak zijn er een aantal mensen die willen spreken op een uitvaart, en ieder heeft natuurlijk zijn eigen herinneringen aan de overledene. Hoe maak je er een mooi geheel van tijdens het afscheid en hoe lang mag een uitvaartspeech eigenlijk zijn?

Een algemene richtlijn voor een uitvaartspeech is dat hij ongeveer vijf minuten mag duren. Bij een langer verhaal verliezen mensen hun concentratie, zeker als er meerdere sprekers zijn. Vaak heb je voor een bepaalde tijd een aula gereserveerd, daar moet je ook rekening mee houden. Bedenk dat 100 woorden ongeveer 1 minuut spreektijd is. Maak je verhaal dus niet langer dan 500 woorden.

Het mooiste is als de verschillende sprekers hun toespraken op elkaar afstemmen. Zo voorkom je dat iets dubbel wordt verteld of dat juist iets vergeten wordt. Je kunt sprekers ook een bepaald thema meegeven. Bijvoorbeeld iemand die spreekt over hoe de overledene was als vader en opa, als collega, als vriend. Zo belicht je verschillende aspecten van iemands leven. Een mooie vraag die je op weg helpt bij het schrijven is: ‘als ik aan mijn vader/opa/collega/… denk, dan denk ik aan …’.

Als je het echt lastig vindt om zelf iets op papier te zetten, dan kan je ook op zoek gaan naar een mooi gedicht. Die pakken vaak precies de emotie en woorden waarnaar je op zoek bent.

Periodes uit iemands leven

Een meer gestructureerd idee is om iemands leven in periodes op te delen. Over elke periode vertelt een familielid of vriend(in) een verhaal. Over bijvoorbeeld de kindertijd, studententijd, begin van het huwelijk en toen de kinderen kwamen, het werkzame leven, vakanties, met pensioen gaan, de laatste periode. Of je pakt telkens een periode van 20 of 25 jaar. Wat voor jullie fijn voelt natuurlijk. Van elke periode laat je een foto of een paar foto’s zien bij het verhaal. Zo ontstaat een mooi en uitgebreid beeld van iemands leven.

In dit voorbeeld is het belangrijk om de periodes echt te verdelen over de verschillende personen. Zodat het een afgestemd geheel wordt. Het vraagt wat coördinatie, maar biedt ook een houvast waarover je gaat vertellen. Ik heb deze vorm meegemaakt op de begrafenis van mijn oom en was er erg van onder de indruk. Het deed mijn oom recht om op deze manier veel te benoemen uit zijn leven.

Vragen over de overledene die je op weg helpen

In het eerste stuk van dit blog staat al een mooie vraag die je op weg helpt bij het schrijven van je uitvaartspeech. Het schrijven kan best lastig zijn, wat vertel je wel en wat niet? Het is natuurlijk fijn om iemands mooie en positieve kanten te belichten, maar de minder mooie dingen mogen óók benoemd worden. Dat maakt iemand compleet, je vertelt het hele verhaal. Je hoeft niet voorbij te gaan aan wat je bij iemand gemist hebt of wat je lastig vond. 

Jezelf een aantal vragen stellen over de overledene geeft je wat houvast bij het schrijven van je afscheidswoorden. Denk bijvoorbeeld aan wat iemand het allerliefst deed in zijn of haar leven, wat voor vakanties iemand vierde, wat voor hem of haar de hoogtepunten uit zijn of haar leven waren, of er speciale plekken waren waar degene graag kwam, wat hij of zij voor jou betekend heeft. 

Je zult zien, als je eenmaal gaat schrijven, dan komen er genoeg ideeën naar boven. En wil je het kort houden, dan is dat natuurlijk ook prima. 

Heb je een vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de auto, kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Een uitvaartverzorger regelt een afscheid voor je overleden dierbare van begin tot eind. Dat kan een begrafenis of crematie zijn, in kleine of grote kring en alles er tussenin. Een uitvaartverzorger organiseert, adviseert en ontzorgt. Hij of zij neemt je mee in alle stappen, zodat het een afscheid wordt die past bij de overledene en bij de kring er omheen.

Voor mezelf mag het allemaal helder zijn, ik krijg toch ook geregeld de vraag wat ik nou precies doe. Wat doet een uitvaartverzorger of uitvaartbegeleider, wat moet je je daar bij voorstellen? Ik snap de vraag wel, de meeste mensen hebben niet vaak te maken met dit aspect van het leven. Tijd voor tekst en toelichting.

Begeleiding van de uitvaartverzorger

Een uitvaartverzorger is je gids en wegwijzer, vanaf de dag van overlijden tot en met de dag van de uitvaart van je overleden dierbare. Maar ook in de aanloop naar iemands overlijden toe, kun je al contact opnemen met een uitvaartverzorger om een en ander te bespreken. Als je de kans krijgt, is enige voorbereiding juist fijn. Dan word je op het moment van overlijden zelf niet zo overvallen door alles wat geregeld moet worden. Want het is best heel wat dat op je afkomt.

Een uitvaartverzorger weet wat er allemaal geregeld moet en kan worden. Dit zal hij of zij allemaal in samenspraak doen, zodat het een voor jullie passende uitvaart wordt. De uitvaartverzorger bepaalt niet, maar zal wel adviseren waar nodig. Wat een uitvaartbegeleider vooral doet is goed luisteren, en jullie wensen vertalen naar een mooi en passend afscheid.

Wat betekent dit concreet?

Concreet betekent de begeleiding van een uitvaartverzorger hulp bij de praktische invulling van het afscheid én bij de persoonlijke invulling. Denk bij de praktische invulling aan het vastleggen van de locatie van het afscheid (het crematorium of de begraafplaats), het opmaken en versturen van de rouwkaart, het regelen van een kist, mand of wade, de aangifte bij de gemeente. Bij de persoonlijke invulling gaat het meer over de afscheidsbijeenkomst zelf. Welke muziek laten we horen, wie wil er spreken, laten we een fotopresentatie zien? 

Terwijl we met elkaar om de tafel zitten, bel ik bijvoorbeeld met het crematorium om datum en tijd van het afscheid vast te leggen. Ik heb voorbeelden van rouwkaarten bij me en teksten voor op de rouwkaart. Zo gaan we stap voor stap alle zaken langs om tot een passend afscheid te komen. Meer informatie over mijn werkwijze lees je hier.

Als een familie graag hulp wil bij de persoonlijke invulling, dan raad ik aan om een ritueel begeleider in te schakelen. Hij of zij kan helpen bij het schrijven van het levensverhaal van de overledene, desgewenst een mooi en passend ritueel bedenken om het afscheid mee te beginnen of af te sluiten en helpen om de speeches op elkaar af te stemmen. Door een ritueel begeleider in te schakelen krijgt dit de aandacht die het verdient. Natuurlijk heb ik ook een aantal ritueel begeleiders in mijn netwerk waar ik mee samenwerk en kan ik op verzoek het contact tot stand brengen.

Een uitvaart regelen is maatwerk

Elke familie is anders en dat maakt elke uitvaart anders. Dat maakt dat het regelen en organiseren van een uitvaart maatwerk is. Elke familie krijgt de aandacht die het verdient. Ik kijk wat er nodig is. Geen vast pakket dus, maar flexibiliteit en vrijheid in keuzes. Zo kun je kijken wat het beste bij jou en je overleden dierbare past. Ik kan natuurlijk adviseren, maar de keuze ligt bij jou. Wat een uitvaartverzorger doet is maatwerk leveren.

Wat kost een uitvaart?

Omdat geen enkele uitvaart hetzelfde is, is er ook geen standaard prijs. Globaal liggen de kosten van een uitvaart volgens de Consumentenbond tussen de € 4.500,- en € 9.000,-. Waar je op uit komt ligt aan je wensen en de invulling van het afscheid. Komen er veel mensen die je wat te drinken en eten wilt aanbieden? Wil je een rouwauto in een speciale kleur? Wil je wel of geen rouwkaarten versturen, of misschien alleen digitaal? Dit heeft allemaal invloed op de kosten. Doorgaans is cremeren minder duur dan begraven, ook die keuze bepaalt mede wat de uitvaart uiteindelijk kost. Meer lezen over de kosten van een uitvaart kan hier.

Hoe kies je een uitvaartverzorger?

Ga als het even kan, van tevoren al op zoek naar een uitvaartbegeleider of uitvaartonderneming die je aanspreekt. Veel mensen denken dat het de uitvaartonderneming moet zijn waar een uitvaartverzekering is afgesloten, maar je bent meestal geheel vrij in je keuze. Check voor de zekerheid wel de polisvoorwaarden.

Zoek iemand waar je een goed gevoel bij hebt. Vraag ernaar in je omgeving of zoek op internet. Lees de ervaringen van andere families, daar maak je veel uit op. Je op je gemak voelen bij een uitvaartbegeleider is belangrijk, je bent immers een poosje heel persoonlijk met elkaar. Het is daarom ook helemaal niet raar om van tevoren een kennismakingsgesprek aan te vragen. Zo kun je het beste bepalen of iemand bij je past.

Heb je na het lezen hiervan een vraag? Of heb je een specifieke vraag over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Er is tegenwoordig meer mogelijk dan je denkt bij een uitvaart. Of dit nu gaat om de locatie, specifieke wensen van de overledene of nabestaanden, de kist of de aankleding. Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

WereldLichtjesDag is er ieder jaar op de tweede zondag in december. Wereldwijd herdenken mensen op die dag (hun) overleden kinderen. Dit doen zij thuis of door bij elkaar te komen en om 19.00 uur lokale tijd een kaarsje aan te steken. Door de verschillende tijdzones ontstaat zo een golf van licht. De wereld wordt een klein beetje lichter voor degene die hun kind(je), broer, zus of kleinkind hebben verloren. Zij zijn niet alleen in hun verdriet. Lees hier meer over hoe en waar we WereldLichtjesDag in Nederland vieren.

Het ontstaan van WereldLichtjesDag

WereldLichtjesDag is in 1997 in Amerika ontstaan als ‘Worldwide Candle Lighting’. Het is bedacht en in de wereld gezet door The Compassionate Friends, een organisatie die ouders, hun familie en hun omgeving steun biedt na het verlies van een kind. Wat begon als een kleinschalig initiatief, is uitgegroeid tot een wereldwijde herdenking. Elke tweede zondag in december worden er zowel georganiseerde bijeenkomsten gehouden als informele herdenkingen in huiselijke kring. Het gemeenschappelijke is dat iedereen om 19.00 uur lokale tijd een kaarsje aansteekt, of je dat nou thuis doet of tijdens een bijeenkomst elders. Het mooie is dat door de verschillende tijdzones, elk uur ergens op de wereld kaarsjes worden aangestoken. Echt een golf van licht.

WereldLichtjesDag in Nederland

Het vieren van WereldLichtjesDag in Nederland is een initiatief van Amelius, een bedrijf dat gespecialiseerd is in de advisering en levering van producten voor baby- en kinderuitvaarten. Amelius introduceerde deze herdenking in 2006 in Nederland, in Apeldoorn. Inmiddels zijn er meer dan honderd locaties in Nederland en België waar mensen samen kunnen komen om te herdenken. Om te luisteren naar muziek, troostende woorden en gedichten. In 2022 valt deze dag op zondag 11 december. Op de website van WereldLichtjesDag kun je zien in welke plaatsen bijeenkomsten worden georganiseerd, hoe laat en waar.

In Apeldoorn is er bijvoorbeeld een bijeenkomst in Park Berg en Bos. Er is een speciale WereldLichtjesDag boom waar hartjes in worden gehangen met de namen van de overleden kinderen. Deze hartjes worden bij de ingang uitgedeeld en kunnen daar worden beschreven, maar je kunt via de website ook thuis alvast een hart printen en beschrijven. Ter nagedachtenis aan jouw overleden kind, kleinkind, broer of zus. Samen met muziek, mooie woorden van ouders en natuurlijk het aansteken van de kaarsen, wordt er een verbindende en troostende bijeenkomst van gemaakt.

Of je nou naar een bijeenkomst gaat of thuis een kaarsje aansteekt, je weet dat je niet alleen bent. Ik zal in ieder geval een kaarsje aansteken voor mijn zus Suzanne, die als baby maar even hier is geweest.

Heb je een vraag over WereldLichtjesDag, of over het voorbereiden of regelen van een begrafenis of crematie? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord, volledig vrijblijvend.

Soms lijken de dingen te gaan alsof ze zo bedoeld zijn. Zoals in dit verhaal uit de praktijk. Je weet, je vader is al best oud en ook niet meer zo heel gezond. Maar je denkt, we hebben nog tijd samen. Om samen dingen te doen of gewoon bij elkaar te zijn. Een kopje koffie drinken, een wandeling, samen het journaal kijken. Maar soms word je gewoon ingehaald door de tijd. Zoals deze mevrouw.

Offerteaanvraag

Op een zondagavond krijg ik een offerteaanvraag via mijn website. Omdat persoonlijk contact het prettigst is, bel ik het nummer dat bij de contactgegevens staat. Ik krijg een mevrouw aan de lijn. Ze is blij dat ik bel, ze zit met een boel vragen. Maar ze is vooral ontdaan over het feit dat ze nu toch echt stappen moet gaan zetten voor de naderende uitvaart van haar vader. Ze wil graag meteen een afspraak maken voor een kennismaking. We spreken af voor de dinsdag erop. Na dit prettige telefoongesprek maak ik alvast een offerte, op basis van wat ze heeft ingevuld en toegelicht in ons gesprek. De offerte stuur ik per mail naar haar toe.
Een offerte is overigens altijd vrijblijvend, het verplicht je tot niks. Zie het als een eerste indicatie van de kosten van een uitvaart zoals jij die voor ogen ziet. Zo kun je beoordelen of het financieel haalbaar is voor je en waar je eventueel nog aanpassingen zou moeten doen.

Persoonlijk kennismaken

Op dinsdagochtend ben ik zoals afgesproken bij mevrouw en haar man op bezoek. Ik heb een aantal brochures meegenomen, zodat ze alvast kan kijken welke rouwkaart haar bijvoorbeeld aanspreekt. Ze vertelt over haar vader, die nu in een verzorgingstehuis woont. Hij heeft zo lang mogelijk zelfstandig gewoond, tot het na het overlijden van haar moeder echt niet meer ging. Na een poosje wordt mevrouw gebeld dat het nu wel hard achteruit gaat met haar vader. Ze moet eigenlijk meteen naar het verzorgingstehuis komen. We ronden ons gesprek af en ik beloof contact te houden, aangezien ik nog iets bij de verzekeraar voor haar zal navragen.

Ingehaald door de tijd

Aan het einde van de middag word ik gebeld door een oom van mevrouw: haar vader is die middag al overleden. Ze willen graag dat ik de uitvaart ga verzorgen. Het wordt een mooie, ingetogen uitvaart, met prachtige bloemen en ontroerende muziek.

Een aantal weken later. Ik ben bij mevrouw en haar man op bezoek voor een nagesprek. De uitvaart is gelukkig geheel naar wens verlopen. We zeggen tegen elkaar dat het lijkt of het zo heeft moeten zijn. Het ging in dit geval net goed: van tevoren konden ze informatie inwinnen en contact leggen met een uitvaartbegeleider die bij ze paste. Oorspronkelijk had mevrouw het idee dat ze nog wel tijd had om een en ander voor te bereiden en uit te zoeken. Maar ze werd ingehaald door de tijd.

Tijd is een raar ding. We denken er altijd genoeg van te hebben. Maar of dit echt zo is: we weten het niet.

Heb je een vraag over het regelen van een uitvaart of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Een “persoonlijke uitvaart” is een veelgehoorde uitspraak. Fijn, denk je misschien, maar waar moet ik dan eigenlijk aan denken? Wat maakt een begrafenis of crematie nou persoonlijk? En mag het ook ‘gewoon’? Een uitvaart hoeft zeker niet groots en meeslepend (mag natuurlijk wel). Ik denk dat een persoonlijke aankleding juist in de kleine dingen zit. Je hoeft niet ver te zoeken. Wat deed iemand graag, waar luisterde of keek hij graag naar, waar kwam hij het liefst? Die dingen kun je verwerken in de rouwkaart, de kist, de bloemen, persoonlijke items voor op of bij de kist. Lees verder voor meer inspiratie. Want een persoonlijke aankleding van de uitvaart kan het afscheid net dat eigen tintje geven.

Bloemenband voor een persoonlijke bloemengroet

Met de bloemenband creëer je een unieke bloemenkrans om de kist of mand heen. “Een liefdevolle, laatste bloemenomhelzing”. De bloemenband is een op maat gemaakte band van textiel, die wordt aangebracht rondom de kist of mand. Op de band zijn allemaal lusjes aangebracht, waar je een losse bloem in kunt steken. Door in elke lus of een deel ervan bloemen te steken, ontstaat een prachtige bloemenkrans . Een mooi ritueel om bijvoorbeeld  alle genodigden een losse bloem te laten meenemen en ze zelf in de lusjes te laten steken. Als de overledene van een bepaald soort bloemen hield, dan laat je iedereen zo’n soort bloem meenemen. Zo vormt de bloemenband een nog persoonlijker geheel.

De bloemenband mag mee worden begraven of gecremeerd, maar je kunt hem na het afscheid ook weer van de kist of mand afhalen. Dan kun je hem meenemen als herinnering. Er zijn ook uitvaartbegeleiders die zelf een (herbruikbare) bloemenband hebben om deze te kunnen uitlenen aan families. 
De bloemenband is in verschillende kleuren, stoffen en modellen te bestellen, voor volwassenen en kinderen. Daarnaast is hij ook geschikt voor een urn. Mooi met droogbloemen bijvoorbeeld. Benieuwd naar meer foto’s en informatie over de bloemenband? Neem dan een kijkje op de website van kunstenares Jantine Kraaijeveld, de bedenker en maker van de bloemenband.

Sierlijke takken vol herinnering als persoonlijke aankleding

Wanneer iemand overlijdt, dan kan het fijn zijn om herinneringen te verzamelen van degenen die om hem of haar heen stonden. Wanneer een ouder van jonge kinderen komt te overlijden bijvoorbeeld. Wat is er dan fijner voor deze kinderen om later, als ze ouder zijn, al die herinneringen, verhalen en foto’s te bekijken. Een mooie manier om dit te doen, is om met de rouwkaart een blanco kaart mee te sturen. Vraag om hier iets op te schrijven, te tekenen of een foto te plakken, een herinnering te delen. Zo kan iedereen thuis rustig nadenken over een passende tekst, tekening of foto.

Je kunt het kaartje van een gaatje voorzien (gebruik een perforator) en bij de afscheidsbijeenkomst een paar takken neerzetten. Hier kan iedereen dan het kaartje inhangen (zet er eventueel een doos lintjes bij). Zo krijg je een prachtige herinneringsboom. Op mijn Pinterest-pagina staat een mooi voorbeeld. Deze herinneringsboom vormt een dierbaar aandenken en tegelijkertijd een mooie, persoonlijke aankleding van de uitvaart. Ook heel geschikt als alternatief voor een condoleanceboek.

Persoonlijk kamerscherm voor een intieme sfeer

Het komt misschien niet als eerste in je op, maar een kamerscherm kun je heel goed gebruiken om een afscheid een persoonlijk tintje te geven. Bij een opbaring thuis kun je een kamerscherm gebruiken om een intieme hoek te creëren waar de overledene ligt. Maar ook bij een condoleance of tijdens de afscheidsbijeenkomst kun je een kamerscherm naast de kist of mand zetten. Dit kamerscherm gebruik je vervolgens om foto’s, brieven en (condoleance)kaarten aan te hangen. Een kledingstuk kan natuurlijk ook.

Ik heb zelf een kamerscherm met lintjes waaraan foto’s en kaarten gehangen kunnen worden (zie foto). Om uit te lenen aan families voor een persoonlijke aankleding. Wanneer je de genodigden een vooraf beschreven kaartje laat meenemen (zoals in bovenstaand voorbeeld over de sierlijke takken), dan kun je die ook heel goed aan een kamerscherm hangen.

Meer persoonlijke ideeën

Er zijn natuurlijk tal van manieren te bedenken om een afscheid op je eigen manier aan te kleden. Hier volgen er een aantal in vogelvlucht:

• Zet een zee aan (gekleurde) vaasjes met een of enkele bloemen erin rondom de kist of mand. Om ze vervolgens na het afscheid aan de genodigden mee te geven als aandenken. Hetzelfde kan met kaarsjes en waxinelichtjes-houders.
• Hang foto’s en kaarten aan een slinger die je in de afscheids- of condoleanceruimte ophangt.
• Plak (houten) hartjes op de kist, die van tevoren beschreven of gekleurd zijn.
• Vervang een of meerdere knoppen van de kist door een houten vlindersluiting. Deze kun je van tevoren ook zelf beschilderen, of dit door de (klein)kinderen laten doen.
• Wanneer je overleden dierbare zelf graag schilderde of fotografeerde, dan kun je een aantal schilderijen of ingelijste foto’s rondom de kist of mand zetten.

Mocht je er zelf niet uitkomen of te overweldigd zijn, dan kun je altijd nog de hulp inroepen van een uitvaartstylist. Die heeft vast nog weer heel andere en originele ideeën. En vergeet niet zo’n mooie, persoonlijke uitvaart te laten vastleggen door een uitvaartfotograaf. Dan kun je er achteraf nog vaak naar kijken.

Heb je een vraag over de aankleding van een afscheidsbijeenkomst of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.