Categorieën
blog

Sterfdag herdenken: zes tips en ideeën

Sterfdag herdenken: zes tips en ideeën

De sterfdag herdenken van een geliefde overledene. Een herdenking na afscheid, waarbij je je dierbare nogmaals in het licht zet. Omdat door corona de uitvaart in heel kleine kring gehouden moest worden. Of op speciale dagen stilstaan bij je overleden dierbare, zoals de verjaardag of moederdag. Door het graf te bezoeken bijvoorbeeld. Of foto’s te kijken. Maar er zijn meer mogelijkheden. Doe hier inspiratie op met zes tips en ideeën om een dierbare te herdenken.

1. As verstrooien, een moment om te herdenken

Wanneer er gekozen is voor een crematie, dan kan je een maand na de uitvaart de as ophalen bij het crematorium. Deze termijn van een maand is wettelijk bepaald in Nederland (wellicht komt hier verandering in bij de nieuwe wetgeving en wordt deze termijn verkort). Je mag er ook langer over doen om de as op te halen. In de meeste crematoria is in het tarief inbegrepen een bewaartermijn van zes maanden.

Overigens kan je er ook voor kiezen om het verstrooien van de as over te laten aan het crematorium als je hier zelf geen behoefte aan hebt. Of geen prettig idee vindt. Je kan er vaak wel bij aanwezig zijn, maar dan bepaalt het crematorium de plek van verstrooien. Dit is vaak een eigen strooiveld, of er wordt gebruik gemaakt van Nationaal Verstrooiterrein Delhuyzen in Arnhem (beheerder hiervan is Yarden).  

Als je zelf wilt verstrooien dan kan je hier echt een moment van maken. Er zijn veel manieren waarop je as kan verstrooien. Op een plek waar je dierbare graag kwam bijvoorbeeld. Officieel moet je wel toestemming hebben van de eigenaar van het land of water waar je wilt verstrooien. Een plek dus op land, maar op het water kan ook, een rivier of de zee. Ook verstrooien vanuit een vliegtuig is een mogelijkheid, net als het oplaten van speciale heliumballonnen met daarin de as. Kijk hiervoor bijvoorbeeld op de website van Hemelvlucht.

Misschien vind je het mooi om een gedicht voor te lezen, herinneringen met elkaar te delen of gewoon stil te zijn. Je in gedachten te verbinden met je overleden dierbare. 

‘Afscheid is de geboorte van een herinnering’
– Salvador Dali
 

2. Een herdenking achteraf organiseren

Aan het begin van de corona pandemie werden uitvaarten erg ingeperkt. Maximaal 30 nabestaanden en geen horeca toegestaan. Voor veel mensen een karige bedoening en niet bevredigend. Aan de andere kant werd vaak het intieme karakter als heel prettig ervaren. De gedachte was vaak ‘dan organiseren we alsnog een herdenking voor iedereen zodra het weer mag’. En dat kan inmiddels. 

Maar je kan om welke reden dan ook een herdenking achteraf willen organiseren. Wanneer iemand een jaar dood is, of tien jaar. Of op die datum 80 of 100 jaar geworden zou zijn. Hoe en waar je dit wilt vormgeven is natuurlijk aan jou. Met of zonder de hulp van je uitvaarbegeleider. Wat past bij je en waar heb je behoefte aan? Gewoon een gezellig samenzijn of wil je ook graag sprekers? Je kan een gedenkhoekje inrichten, iedereen een herinnering op laten schrijven of een kaarsje laten aansteken. Als je hier graag samen over wilt nadenken dan help ik je graag.

3. Schrijf een brief

Alles wat je niet kan of wil uitspreken, kan je toevertrouwen aan papier. Misschien praat je in stilte regelmatig met je overleden dierbare, over wat je aan het doen bent of wat je bezighoudt. Deze gedachten kan je ook toevertrouwen aan papier, door een brief te schrijven. Je brief (of brieven) kan je bewaren in een mooi doosje of op het graf leggen. Je kan er ook een speciaal notitieboekje voor kopen of een mooi schrift. Wellicht helpt het je om in een soort dagboekvorm te schrijven aan je dierbare.

4. Kom samen met een kring naasten en deel herinneringen

De sterfdag herdenken van je dierbare kan je alleen doen, maar misschien is het net zo fijn om een kring naasten om je heen te verzamelen. Kom op de sterfdag, of elke andere speciale dag, bij elkaar voor een etentje en deel herinneringen met elkaar. Dit houdt je dierbare dichtbij. Wees niet bang voor de emoties die het losmaakt. Je kan ze beter uiten, anders zetten ze zich vast in je lichaam. Behalve een etentje kan je ook gaan wandelen of naar een plek toegaan waar je dierbare graag kwam. Samen foto’s, dia’s of filmpjes kijken kan ook fijn zijn.
Toen mijn opa van vaderskant was overleden, in 2006, hebben we in zijn huiskamer met een kring familieleden gezeten. Ieder had zijn eigen herinneringen aan opa, en wat fijn om die van elkaar te horen. Ik bewaar hier warme herinneringen aan. Het was een middag met een lach en een traan.

5. Sterfdag herdenken door een boom te planten

Het planten van een boom of struik ter nagedachtenis aan je dierbare is een mooi ritueel om de herinneringen levend te houden. Ook als je dierbare gecremeerd is, creëer je zo een fijne plek om naartoe te gaan. Je kunt eventueel de as bij die boom verstrooien of de as gebruiken als voeding voor de boom. De boom wordt zo een levend monument. Als je dit een mooi idee vindt, kijk dan eens op de website van ‘Mijn boom’. Zij kweken herinneringsbomen, waarbij de as van je dierbare wordt gebruikt als voedingsbodem. 

6. Sterfdag herdenken: doe iets wat jouw dierbare graag deed

Iets doen wat je dierbare graag deed. Of ergens naartoe gaan waar hij of zij graag kwam. Dit brengt je dierbare weer even dichtbij. Wellicht kan je hier een jaarlijks ritueel van maken. Het geboortedorp van je vader of moeder bezoeken, zijn of haar favoriete café of restaurant, pretpark, bloemenwinkel of museum. Naar hun favoriete muziek luisteren of die ene cake bakken. Of alsnog die reis maken die hij of zij niet meer kon maken. En vind je het moeilijk? Vraag om steun! Uit je eigen kring of van een professional. Rouwen kan eenzaam zijn, maar blijf er niet alleen mee rondlopen.

Waar kan ik je mee helpen? Heb je een specifieke vraag hierover of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Bucketlist

Bucketlist

Een bucketlist, wie heeft er niet van gehoord? Een bucketlist (letterlijk emmerlijst) is een lijst van dingen die je gedaan wilt hebben voordat je overlijdt. De oorsprong van het woord komt waarschijnlijk van de uitdrukking Kick the bucket, in het Nederlands de pijp uitgaan of het loodje leggen (bron: Wikipedia). De term is vooral bekend geworden door de in 2007 uitgekomen film The Bucket list, met Jack Nicholson en Morgan Freeman. Een ontroerende film over twee terminaal zieke mannen. Een aanrader om een keer te kijken.

Bucketlist, iets voor jou?

Een bucketlist of loodjeslijst, je hebt er iets mee of je moet er niks van hebben. En waarom zou je er mee wachten tot het moment dat je ziek wordt en het blijkt dat je niet meer beter zal worden? Waarschijnlijk voel je dan pas een soort van druk, een nu-of-nooit-gevoel. Dat is begrijpelijk, maar ergens ook zonde. Dat je dan pas de dingen gaat doen die je altijd nog eens wilde doen.

Je kunt je dromen dromen laten, of er actie op nemen. Zo wilde ik zelf al heel lang een cruise maken. Daar was ik gewoon erg nieuwsgierig naar, je ziet altijd van die mooi reclames over die gigantische cruiseboten. Mijn man voelde er nooit zoveel voor. Op een gegeven moment heb ik mijn moeder gevraagd of zij met mij op cruise wilde. En zo zijn we in 2016 samen een weekje naar Noorwegen geweest, op zo’n gigantische cruiseboot. Een hele leuke ervaring! Die wens kon ik van mijn lijstje schrappen.

Wat mij betreft zou ik dus niet wachten met zo’n bucketlist. Kijk wat je nu of in de nabije toekomst al kunt realiseren. En het hoeft echt niet allemaal groots een meeslepend te zijn. Want we denken dat we tijd hebben, maar dat weten we gewoon niet.blank

Hoe maak je een goede bucketlist?

Bij dingen voor op je bucketlist denk je misschien aan groots een meeslepend, maar dat hoeft niet natuurlijk. Parachute springen, ver weg op reis gaan, bungee jumpen, Las Vegas bezoeken (staat op mijn denkbeeldige lijst!), een boek schrijven. Dit soort lijstjes vind je legio op internet. Google maar eens op ‘bucketlist’ en je komt een top 100 en zelfs een top 500 aan ideeën tegen. Genoeg inspiratie dus. 

Het belangrijkste is volgens mij dat je denkt aan jezelf wanneer je zeg 80 jaar bent. Waar ga je spijt van krijgen dat je het niet gedaan hebt? Je weet waarschijnlijk wat ze zeggen: je hebt meer spijt van de dingen die je niet gedaan hebt, dan van de dingen die je wel gedaan hebt.

Je kunt ook heel goed variëren met de bucketlist die ik hierboven beschreef. Dat is een lijst met dingen waar je jaren over kan doen. Maar kijk ook eens naar de kortere termijn. Een maand, een seizoen, je vakantie. Zoals het plaatje hierboven. Waar word je blij van?

Maak je lijst niet te lang, kijk wat voor jou goed voelt. Anders creëert het alleen maar weer keuze stress. Tien dingen in een maand tijd is best veel. Zet er dingen op die ook echt uitvoerbaar zijn en maak ze zo specifiek mogelijk. Anders levert je lijst je alleen maar frustratie op en dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Invulboekjes voor je lijst

Ik hou zelf erg van mooie of grappige notitieboekjes. Ook voor het noteren en bijhouden van je bucketlist bestaan genoeg invulboekjes. Zo heeft uitgever Lannoo een serie met de titel ‘Het bucket list boek’, niet alleen voor jezelf, maar ook voor vrienden, koppels, ouders, grootouders en nog meer. 

Overigens bestaat er ook een soort tegenbeweging, de ‘Fuck it list book: heel veel dingen die je vooral niet gedaan moet hebben!’. Want ja, er zullen ook mensen moe worden van het idee dat we altijd maar alles uit het leven moeten halen.

Tot slot

Deel je bucket list met de mensen om je heen. Behalve dat het leuk is om je dromen met anderen te delen, kun je elkaar ook helpen om je dromen te realiseren. De dingen die je uit, breng je in de werkelijkheid.
Ik geef meteen het goede voorbeeld: op mijn bucket list (die nog niet op papier staat overigens) staat Las Vegas bezoeken, een reis naar Lapland maken en elk jaar een keertje naar het casino met mijn man.

Waar kan ik je mee helpen? Heb je een specifieke vraag hierover of een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Een portie troost: een avond over rouw en herdenken

Een portie troost: een avond over rouw en herdenken

Een portie troost in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Een avond over rouw en herdenken met een veelzijdig programma. Ik heb deze avond bezocht op woensdagavond 23 maart. Een boeiende avond met mooie sprekers. Hoe markeren, vergeten of herinneren we onze doden in de loop der tijd? Welke rouw is zichtbaar en wat blijft onzichtbaar? Ervaringsdeskundigen en onderzoekers vertelden erover. Daarnaast was er ruimte voor pitches over laagdrempelige hulp, live én digitaal. In dit artikel zal ik niet de héle avond navertellen, maar licht ik een paar onderwerpen toe die er voor mij uitsprongen.

Dit programma was de derde en laatste in de reeks ‘Met de dood in huis’. Bedoeld om in gesprek te gaan over sterfelijkheid, afscheid en rouw. Om deze onderwerpen bespreekbaar te maken. We praten er namelijk niet zo makkelijk over in Nederland.

Het eerste programma had de titel ‘Dood gaan we allemaal’, en ging over de kunst van het sterven. Het tweede programma heette ‘Waarheen, waarvoor?’, over afscheidsrituelen, muziek en de uitvaart van de toekomst. Deze programma’s zijn net als ‘Een portie troost’ online terug te kijken op de website van Pakhuis de Zwijger.

Jong je ouder(s) verliezen en opeens in de rouw zijn

Het eerste deel van de avond kregen drie jonge vrouwen het woord, die alle drie al hun moeder of beide ouders waren verloren. Ze vertelden over wat dat met hen had gedaan, wat de tijd voor ze had gedaan. Maar ook hoe ze de kracht van hun verdriet hadden kunnen omzetten in iets maken. Een documentaire, een boek, een fotoserie. Nu hoeft natuurlijk niet iedereen die in de rouw is op deze manier aan de slag. Maar deze vrouwen waren al makers en vonden hierin een uitlaatklep.

Hun belangrijkste boodschap? Geef aan bij je familie en vrienden wanneer je behoefte hebt om even over je moeder of vader te praten. En bedenk dat jouw omgeving vaak ook niet weet hoe ze met jouw rouw moeten omgaan. Wees daarom duidelijk wat jouw behoeftes zijn. Daar help je jullie beiden mee. Verder: zoek hulp als je vastloopt. Humanitas bijvoorbeeld biedt steun bij rouw en heeft speciaal voor jongeren lotgenotengroepen. De herkenning die je bij elkaar vindt kan heel helpend zijn en jou die portie troost bieden.

Jong je ouder(s) verliezen: meer lezen en kijken 

Wie waren deze drie jonge vrouwen en waar kun je meer van hen lezen of zien?

Ameline Ansu (socioloog) verloor haar beide ouders toen ze in de twintig was. Omdat ze geen boeken vond voor jongeren en rouw en ze daar wel naar opzoek was, besloot ze er zelf een te schrijven: Van harte gecondoleerd: jong en verder zonder ouder. Ze vertelt hierin de verhalen van een aantal rouwende jongeren.

Nellie Brenner verliest haar moeder plotseling als ze 28 jaar oud is. Enige tijd na haar overlijden heeft Nellie de documentaire ‘Ik rouw van jou’ gemaakt. In deze documentaire onderzoekt ze de de tegenstrijdigheden van het verliezen van een ouder op jonge leeftijd. Rouwen, hoe doe je dat?

Chaja van Kollem verloor anderhalf jaar geleden plotseling haar moeder aan een hartstilstand. Middenin coronatijd. Het niet mogen knuffelen en afstand moeten houden maakten het heel zwaar voor haar. Cinetree maakte een portret van haar: Love in time of crisis. Momenteel maakt Chaja een fotoserie genaamd ‘Een mozaïek van verlorenen’. Ze portretteert hierin mensen in de kleding van hun overleden dierbaren. 

Hulp en ondersteuning via de app Condole

Een andere gast deze avond was Yvette den Hartog. Zij heeft de app ‘Condole’ in het leven geroepen. Yvette verloor ook op jonge leeftijd haar moeder. Vanuit die ervaring heeft ze een boek geschreven en later deze app bedacht.
Met deze app is het mogelijk om herinneringen aan je overleden dierbare levend te houden. Dit doe je door in de app een gedenkpagina te openen, waar meerdere mensen berichtjes kunnen plaatsen en hun herinneringen kunnen delen. Het is je eigen privé omgeving. De app presenteert zich als digitaal condoleanceboek en rouwverwerkingsapp ineen. Want de app biedt ook ondersteuning, zoals leestips, troostende muziek en kijktips. Daarnaast vind je er informatie uit professionele hoek, zoals stichtingen, rouwdeskundigen en een agenda voor (lotgenoten)bijeenkomsten.Portie troost rouwen herdenken verlies ouders digitaal herinneren condole

Yvette den Hartog aan het woord

Als je benieuwd bent naar deze app, neem dan een kijkje op de website. Hier vind je meer informatie over wat de app te bieden heeft en wat de kosten zijn. De app kan je kosteloos downloaden. Voor het openen van een privé gedenkomgeving betaal je momenteel eenmalig 79 euro. Je hebt een jaar toegang en kunt alle berichtjes als pdf downloaden. Op termijn is het ook mogelijk om alle herinneringen in een mooi gedenkboek te laten bundelen. Als een portie troost.

Ik heb geen aandelen in deze app, maar als je een beetje digitaal bent ingesteld dan lijkt me dit een mooie manier van herdenken. Het is waardevol als meerdere familieleden of andere naasten hun herinneringen delen. Iedereen had immers zijn eigen relatie met de overledene en zijn eigen, persoonlijke herinneringen. Ik kan me voorstellen dat het troost geeft om die verhalen te lezen en te kunnen bewaren.

Tot slot
Ik heb deze avond bezocht samen met Janneke Meester. Zij is wandelcoach en biedt rouw en verliesbegeleiding. Neem eens een kijkje op haar website als je wel wat ondersteuning zou willen. Als ervaringsdeskundige en mooi mens biedt ze de hulp die jou weer overeind helpt.

Heb je een vraag over rouw of herdenken? Of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Sociale media na overlijden

Sociale media na overlijden

Sociale media na overlijden, wat gebeurt er eigenlijk mee? Je accounts maken deel uit van je digitale erfenis. Mensen bellen, betalen, mailen en leven via hun digitale apparaten. Maar wat als iemand plotseling overlijdt? Nabestaanden kunnen dan vaak niet in de telefoon of laptop van de overledene. Terwijl ze dat wel graag willen, om iemand laatste foto’s te zien bijvoorbeeld. En wat gebeurt er met iemands accounts op Facebook, LinkedIn, Twitter enzovoort? Je vindt in dit artikel meer informatie over wat je zelf nú al kan doen om je digitale erfenis goed achter te laten. Maar ook wat je als nabestaande kan doen als je na het overlijden van je dierbare nergens bij kan.

Je digitale erfenis

Het lijkt wel of we tegenwoordig leven via onze digitale apparaten. Ouderen waarschijnlijk minder dan jongeren, maar toch een grote groep. Bijna iedereen heeft wel een account op een sociale media platform. Of meerdere accounts. Of bewaart foto’s in de cloud, belegt in bitcoins of heeft wachtwoorden in een digitale kluis gestopt. Dat maakt allemaal onderdeel uit van je digitale erfenis. Wat moet er eigenlijk mee gebeuren na je overlijden, heb je daar wel eens bij stilgestaan?

Het komt helaas vaak voor dat als iemand (plotseling) is overleden, de nabestaanden nergens in kunnen. Niet in de mobiele telefoon, niet in de laptop, niet bij sociale media accounts. De meeste mensen denken tijd genoeg te hebben om zaken te regelen. Maar dat wéét je gewoon niet. Daarom ook dit artikel. Om je bewust te maken van wat je achterlaat. En je te helpen met wat je bij leven al kan regelen.

Wat kun je bij leven al regelen?

Op dit moment is er nog geen specifieke wetgeving voor je digitale erfenis. Voor je tastbare erfenis zoals een huis, auto of fysieke foto’s is in de wet duidelijk wie waar recht op heeft. Wat je online bewaart of bezit valt (nog) niet onder dit erfrecht. Bedrijven geven na een overlijden niet zomaar toegang tot accounts. In de gebruiksvoorwaarden van de meeste mediabedrijven is opgenomen dat hun accounts niet overdraagbaar zijn. Dit betekent dat je account na je overlijden in handen komt van het bedrijf, en niet van je nabestaanden. Wanneer je geen inloggegevens achterlaat, maakt dat het erg lastig voor je nabestaanden om ergens bij te kunnen.

Goed dus om dit bespreekbaar te maken in je eigen kring, met je gezin, je ouders en/of je kinderen. Maak een overzicht voor jezelf waar je een account hebt aangemaakt en welke fysieke apparaten je hebt. Bij al die accounts en apparaten horen wachtwoorden. Bedenk met wie je die wilt delen en hoe. Mijn man en ik hebben bijvoorbeeld ieder in een envelop een papier gestopt met daarop de belangrijkste wachtwoorden. Die enveloppen zitten dichtgeplakt en in een map met andere belangrijke papieren gestopt. Simpel maar doeltreffend. En het geeft een gerust gevoel. Hier is natuurlijk ook een online variant voor, zoals online wachtwoord managers.

Ook belangrijk is om voor jezelf te bedenken wat je wilt dat er met jouw sociale media accounts gebeurt na je overlijden. Mogen je nabestaanden door je berichten op Facebook scrollen of liever niet? Als je je wensen hierover opschrijft, dan hebben je nabestaanden in ieder geval een richtlijn, een idee van wat jij wilde. Bij een aantal sociale media kanalen kun je dit nu al instellen (zie hieronder). Zo voorkom je bijvoorbeeld dat je na je overlijden online blijft ‘leven’.

Sociale media accounts regelen voor en na overlijden: Facebook

Bij Facebook kun je bij leven al aangeven wat je wilt met je account mocht je komen te overlijden. Je hebt twee keuzes: je account de herdenkingsstatus laten geven of laten verwijderen.

Als je wilt dat je account de herdenkingsstatus krijgt, dan wijs je van tevoren een contactpersoon aan die dit voor je regelt. Deze contactpersoon kan na je overlijden bij Facebook een aanvraag indienen om je account om te laten zetten naar de herdenkingsstatus. Achter je naam kom dan ’ter nagedachtenis aan’ te staan. Hier vind je meer informatie wat je contactpersoon kan doen met je account op Facebook na je overlijden. Je vindt er ook een link naar hoe je zo’n contactpersoon toevoegt, wijzigt of verwijdert. Belangrijk om te weten is dat je momenteel alleen een Facebook-vriend kunt aanwijzen als contactpersoon.

Een andere keuze die je kan maken is dat je account verwijderd moet worden na je overlijden. Je kunt dit nu al aangeven in de instellingen. Verwijderen van je account betekent dat al je chatberichten, foto’s, berichten, opmerkingen, reacties en informatie onmiddellijk en permanent van Facebook worden verwijderd wanneer iemand Facebook informeert over je overlijden. 

Instellen dat je account verwijderd moet worden na je overlijden gaat als volgt:
  1. Klik rechtsboven op Facebook op het omgekeerde driehoekje.
  2. Selecteer Instellingen en privacy en klik op Instellingen.
  3. Klik op Instellingen voor accounts met herdenkingsstatus.
  4. Scrol omlaag, klik op Verzoek om je account te verwijderen nadat je overlijdt en klik op Verwijderen na overlijden.

Aangeven bij Facebook dat iemand is overleden doe je hier. Je hebt hiervoor de akte van overlijden nodig.blank

Sociale media accounts regelen na overlijden: Instagram

Net als bij Facebook heb je bij Instagram twee keuzes: je account krijgt een herdenkingsstatus na je overlijden of je account wordt verwijderd. Dit kun je niet zelf bij leven al aangeven in de instellingen, dus laat weten aan je nabestaanden wat je wilt. Maak een overzicht van al je sociale media accounts en schrijf er per account bij wat ermee moet gebeuren.

Naaste familie kan na je overlijden een verzoek indienen bij Instagram om je account een herdenkingsstatus te geven.  Zij hebben hier natuurlijk geldig bewijs voor nodig, zoals een foto van de akte van overlijden. Op deze pagina vind je het formulier om een herdenkingsstatus aan te vragen.

Als jouw voorkeur is dat je account wordt verwijderd na je overlijden, dan moet dit worden aangevraagd door een familielid. Op deze pagina vind je het formulier om verwijderen van het account aan te vragen. Ook hier vragen ze om het nodige bewijs van overlijden én bewijs dat je familie bent.

Sociale media accounts regelen na overlijden: LinkedIn

Ook bij LinkedIn heb je twee keuzes: je account krijgt een herdenkingsstatus na je overlijden of je account wordt verwijderd. Dit kun je niet zelf bij leven al aangeven in de instellingen, dus laat weten aan je nabestaanden wat je wilt. Als je niks laat weten, dan moeten je nabestaanden er ten eerste aan denken dat je daar een account hebt en ten tweede bedenken wat ze ermee willen. Het is prettiger als je een lijstje achterlaat met je accounts en je wensen.

Als je account wordt omgezet in een herdenkingsaccount, dan komt in je profiel ’ter nagedachtenis van’ te staan. Een aantal dingen worden stopgezet en zijn niet meer zichtbaar (zoals melding verjaardag, connectieverzoeken en profiel delen), maar een aantal dingen blijven wel zichtbaar (zoals bijdragen geschreven door de overledene, opleiding en interesses).

Hier vind je het formulier als je als nabestaande een verzoek wilt indienen om een account om te laten zetten in een herdenkingsaccount of wilt laten verwijderen. Je vindt er ook meer informatie over welke juridische documenten je nodig hebt om aan te tonen dat je gemachtigd bent om te handelen namens de overledene.

Mocht het zo zijn dat er geen direct familielid is om zo’n verzoek in te dienen (er is geen familie meer of ze zijn niet handig met computers), dan is er nog een andere mogelijkheid. Je kan als niet gemachtigde evengoed doorgeven dat iemand is overleden. LinkedIn verbergt dan het profiel en zorgt ervoor dat het niet meer vindbaar is in de zoekresultaten. Het formulier om deze aanvraag te doen vind je hier.

Sociale media accounts regelen na overlijden: Twitter

Bij Twitter kun je niet in je instellingen aangeven wat je wilt met je account na je overlijden. Iets om te noteren in je eigen lijstje dus. Twitter biedt alleen de mogelijkheid om je account te laten verwijderen na je overlijden. Dit moet door een direct familielid worden aangevraagd of door iemand die gemachtigd is om je zaken af te handelen. Twitter heeft hier een speciaal formulier voor en dat vind je hier.

Kies voor de optie ‘ik wil mijn account deactiveren of sluiten’, vervolgens voor ‘ik heb hulp nodig bij het deactiveren van een account dat eigendom is van een overleden persoon of een persoon die niet in staat is zelf een verzoek in te dienen’. Kies vervolgens voor ‘de eigenaar van het account is overleden’ en vul je gegevens en die van de overledene in. Twitter neemt vervolgens per mail contact met je op voor aanvullende gegevens, zoals de akte van overlijden.

Sociale media accounts regelen voor en na overlijden: Google

Onder je Google account hangen een heel aantal services. Denk aan je Gmail, YouTube, Google drive en Google bedrijfsprofiel. Google heeft gelukkig wel erover nagedacht dat een gebruiker kan komen te overlijden. De oplossing die ze hiervoor beschikbaar hebben, heet Google inactiviteitsvoorkeuren. Je kan hiermee bij leven dus al een en ander aangeven wat er met je account moet gebeuren na je overlijden.

Bij de inactiviteitsvoorkeuren geef je aan wat er met je account moet gebeuren na je overlijden. Daarnaast geef je aan na hoeveel tijd van inactiviteit, Google jouw nabestaanden op de hoogte mag brengen. Je hebt de keuze uit drie, zes, twaalf of achttien maanden. Na die periode verklaart Google je account als inactief. Je geeft een contactpersoon op die op de hoogte gebracht zal worden door Google van de inactiviteit. Ook kun je aangeven of deze contactpersoon nog data zal mogen downloaden of dat alle data en je account verwijderd moet worden.

Om je inactiviteitsvoorkeuren in te stellen ga je naar deze pagina

Wat als je geen toegang hebt tot een telefoon of laptop van een overledene?

Het kan natuurlijk gebeuren dat iemand (plotseling) komt te overlijden en dat diegene niks geregeld heeft voor zijn of haar digitale erfenis. Je hebt geen idee wat de toegangscode van de mobiele telefoon is of van de laptop. Terwijl je daar wel graag bij wilt, voor praktische zaken, maar zeker ook emotionele redenen. In dat geval kun je professionals inschakelen zoals onze samenwerkingspartner Digital Life Legacy.

Digital Life Legacy kan helpen met het toegankelijk maken van deze dierbare data. Zij stellen gegevens veilig en geven rechtmatige erfgenamen op juridisch correcte wijze, toegang wanneer wachtwoorden of toestelcodes onbekend zijn. Digital Life Legacy werkt hiervoor samen met data-experts en past forensische onderzoeksmethodes toe. Op hun website vind je meer informatie hoe dit precies in zijn werk gaat en wat de kosten zijn.

Hoe belangrijk het is voor nabestaanden om toegang te krijgen, lees je in dit artikel ‘Nabestaanden kunnen vaak niet in telefoon overledene: ‘al vier jaar hopen we op antwoord’. Ook hier speelde Digital Life Legacy een cruciale rol.

Heb je een vraag over je digitale erfenis of over Digital Life Legacy? Of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Checklist uitvaartwensen

Checklist uitvaartwensen

 Wanneer iemand in je omgeving komt te overlijden, dan is dat verdrietig. Het maakt indruk. Er komt veel op je af. Of je van tevoren al een en ander bedacht hebt of wordt overvallen door het overlijden, er is genoeg te regelen. De ‘checklist uitvaartwensen’ die ik heb samengesteld helpt je hierbij.

Een uitvaart voorbereiden is natuurlijk meer dan een checklist afvinken. Het is dan ook bedoeld als leidraad, een houvast. Lees hieronder een toelichting op de checklist en hoe deze je helpt nadenken over je eigen rol bij de voorbereiding van de uitvaart.

Checklist uitvaartwensen als voorbereiding

Je alvast voorbereiden op de uitvaart van een dierbare terwijl deze nog leeft. Het voelt misschien dubbel. Terwijl je weet dat het niet lang meer duurt als iemand terminaal ziek is bijvoorbeeld. Maar ook als er nog niks aan de hand is, iemand vooral oud aan het worden is, maar nog gezond is. Ook dan kun je je gaan voorbereiden op zijn of haar toekomstige uitvaart. Je wordt minder overvallen als het moment daar is, als je er in alle rust van tevoren al over nagedacht hebt.

Ook ná het overlijden van je dierbare, als je nog niks hebt kunnen voorbereiden, biedt de checklist houvast. De kans is groot dat je nog niet eerder een uitvaart hebt hoeven regelen. De checklist uitvaartwensen geeft je dan een goede eerste indruk wat er allemaal bij komt kijken.

De checklist uitvaartwensen is eigenlijk een verkorte vorm van mijn uitvaartwensenboekje. Alle zaken die voorbij kunnen komen bij de uitvaart staan op een rijtje. Kúnnen komen, want niet alles zal bij elke uitvaart van toepassing zijn. Door de checklist langs te lopen, kun je je gedachten laten gaan over wat je wel en niet zelf zou willen doen in de voorbereiding op de uitvaart. Als je graag de regie houdt, dan weet je wat je kan verwachten.

De mate waarin je de regie wilt hebben bepaal je natuurlijk zelf. Je weet bijvoorbeeld heel goed wat je wil en hoe je het wilt hebben, maar je wil niet alles zelf hoeven regelen. Dan heb je evengoed de regie. Jij bepaalt, ik adviseer, ondersteun en regel het voor je.Checklist uitvaartwensen checklist uitvaart begrafenis crematie voorbereiden

Toelichting op enkele onderdelen van de checklist

Een aantal onderdelen licht ik hier apart toe. Zodat je beter weet wat ermee wordt bedoeld en wat de keuzes zijn.

Opbaarlocatie

Ik merk dat de term ‘opbaren’ vaak voor verwarring zorgt. ‘Opbaren’ betekent letterlijk ‘op een baar leggen’. Of je de overledene nou wel of niet wilt zien of bezoeken in de dagen tot aan de uitvaart, iemand wordt altijd ergens opgebaard. De verwarring zit ‘m in het wel of niet bezoeken.

Stel, je vader is overleden in het ziekenhuis. Je neemt daar afscheid van hem. Je voelt, het is goed zo, ik heb geen behoefte om hem nog te zien. Je vader zal dan in een rouwcentrum in een koeling komen te liggen. Uiteraard na de laatste verzorging en nadat jullie een kist of mand hebben uitgezocht. Ook dit noemen we ‘opbaren’.

Een overledene opbaren kan dus in een rouwcentrum, en ook thuis. In een rouwcentrum kun je kiezen voor wel of niet bezoeken. Op veel plekken bieden ze ook 24-uurs kamers aan. Je kunt dan je dierbare bezoeken op elk moment dat je wilt. Dit is een mooi alternatief als je je dierbare niet thuis wil of kan opbaren, en nog wel veel bij diegene wil zijn.

Laatste verzorging

De laatste verzorging van een overledene werd vroeger ‘afleggen’ genoemd. Die term gebruiken we eigenlijk niet meer. Bij de laatste verzorging wordt iemand mooi en netjes gemaakt. Zodat degene zoveel mogelijk als zichzelf in de kist of mand ligt. De familie zoekt meestal kleding uit die de overledene graag droeg, of iemands mooiste jurk of pak bijvoorbeeld. Iemands pyjama mag natuurlijk ook, zolang het goed voelt.

Wie de verzorging uitvoert verschilt per uitvaartbegeleider. Sommigen doen het zelf, anderen huren hier zorgzame professionals voor in (zoals ik doe). Familieleden mogen hier bij helpen als ze willen, of alleen toekijken. Wat je zelf prettig vindt. De verzorgenden zullen je hierin begeleiden.

Locatie afscheid

Vaak kiest een familie ervoor om het afscheid te laten plaatsvinden in de aula van het crematorium of de begraafplaats. Veel families voelen zich daar prettig bij omdat alles zich dan op één locatie afspeelt. De kist wordt vaak omringd door bloemen, een foto en persoonlijke spullen, wat het een heel eigen uitstraling geeft.

Een andere locatie kiezen voor het afscheid kan ook. Hierin is veel mogelijk, van klein en intiem in de eigen huiskamer of tuin, tot wat grootser in een brasserie of aan het water. Voor elke wens is een passende locatie te vinden.

Rituelen bij de uitvaart

Op de tweede pagina van de checklist is ruimte voor eigen aantekeningen. Wat vind jij belangrijk bij het afscheid? Ook staat er een aantal ideeën voor rituelen genoemd. Een ritueel uitvoeren nodigt uit om op geheel eigen wijze een moment stil te staan bij het overlijden van je dierbare. Het biedt troost om een bepaalde handeling uit te voeren met je overledene dierbare in gedachten.

Een bekend ritueel is het aansteken van kaarsen, om de overledene nog eenmaal in het licht te zetten. Maar denk ook aan het ophangen van geschreven kaartjes aan een lint, samen een kring vormen om de overledene heen, op de kist laten schrijven en tekenen, iedereen één bloem laten meenemen.

Sta een moment stil bij het leven van je overleden dierbare om te bedenken wat bij hem of haar zou passen. Of misschien juist wel niks van dit alles. Zolang het jouzelf als nabestaande maar een goed gevoel geeft. Jij bent ten slotte degene die verder moet.

Heb je een vraag naar aanleiding van de checklist? Of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Rouwadvertenties

Rouwadvertenties

Rouwadvertenties in de krant, misschien lees jij ze ook wel. Gewoon, uit nieuwsgierigheid. Ze worden ook wel overlijdensberichten genoemd. Een eerbetoon aan de overledene. Een manier om veel mensen in een keer te laten weten dat iemand is overleden. Lezers krijgen daarmee de kans om de nabestaanden te condoleren als ze betrokken waren bij de overledene. Of zelfs de uitvaart bij te wonen als deze staat aangekondigd in de advertentie. In dit artikel lees je meer over (online) rouwadvertenties en rouwadvertenties zoeken. Voor als je twijfelt of gewoon nieuwsgierig bent.

Rouwadvertenties in de krant

Wanneer plaats je een rouwadvertentie in de krant? En welke krant dan? Als de overledene een maatschappelijk of politiek actief betrokken persoon was, dan past een rouwadvertentie. Ook als iemand actief was in het verenigingsleven, met vrijwilligerswerk of op een andere manier bekend was in het land, stad of  dorp. Het is daarnaast een manier om mensen te bereiken waar je geen adres van hebt om een rouwkaart te sturen. Maar je mag je gevoel natuurlijk ook laten spreken. Misschien was je overleden dierbare gewoon gek op een bepaalde krant. Dan voelt het wellicht passend om daar een rouwadvertentie in te laten plaatsen.

Of je kiest voor een landelijke of regionale krant of een huis-aan-huis blad ligt aan de situatie en je persoonlijke voorkeuren. Welke krant wordt het meest gelezen door de kring van familie, vrienden en collega’s van de overledene? Was iemand landelijk bekend? Welke krant las de overledene zelf graag? Wat is het budget? Allemaal afwegingen die meetellen.blank

Rouwadvertentie van drs. P.

Hoe plaats je een rouwadvertentie in de krant?

Rouwadvertenties kan je zelf laten plaatsen of je vraagt aan je uitvaartbegeleider om het voor je te doen. Je doet dit voorafgaand aan de uitvaart óf achteraf. Je uitvaartbegeleider weet de weg hoe dit het makkelijkst kan. Ook kan hij of zij je informeren over het tarief en aanlevertijden.

Wil je dit graag zelf doen, dan kan dit via de website familieberichten.nl. Via een eenvoudige online editor kun je zelf een rouwadvertentie opmaken. Ook biedt de website de mogelijkheid om dit te laten doen. In dat laatste geval lever je de tekst aan en zullen zij de opmaak voor je verzorgen. Je krijgt in beide gevallen eerst een digitale proefdruk te zien voordat de advertentie wordt geplaatst.

Voor de tekst van het overlijdensbericht houd je meestal de tekst aan die op de rouwkaart staat. Je mag er natuurlijk ook van afwijken. Maar let op: als je ervoor kiest om de datum en tijd van de uitvaart te vermelden, zet dan bij voorkeur geen huisadres in de advertentie! Dit trekt dieven aan die misbruik maken van de situatie. Als je toch graag je adres wilt vermelden, zorg dan dat er iemand in huis is tijdens de uitvaart.
Houd er ook rekening mee dat als je de tijd en plaats van de uitvaart in de advertentie zet, dit extra mensen kan aantrekken die afscheid willen komen nemen. Iets om goed over na te denken, zeker als er beperkt plek is op de afscheidslocatie 
In plaats van de bijzonderheden van de uitvaart te vermelden, kun je ervoor kiezen om aan te geven dat de uitvaart in besloten kring of familiekring plaatsvindt of al heeft plaatsgevonden.blank

Bijzondere rouwadvertentie van Eva Biesheuvel-Gütlich, partner van Maarten Biesheuvel

Wat kost een rouwadvertentie?

Informeer jezelf vooraf goed over de tarieven van een rouwadvertentie. Een rouwadvertentie in een landelijke krant is vele malen duurder dan een lokale of regionale krant. Er zijn een aantal zaken die uiteindelijk de prijs bepalen: de krant, de grootte van de advertentie, op welke dag je hem plaatst (zaterdag is vaak duurder), of je kleur gebruikt en of je een plaatje of foto erbij plaatst.
In een lokale krant zoals Contact Zutphen-Warnsveld kost een rouwadvertentie rond 350 euro, in een krant als NRC al gauw 2100 euro. Een krant zoals het AD zit er tussenin, afhankelijk van welke editie je kiest. Bekijk dus goed of dit binnen je budget past.

Online rouwadvertenties en gedenkplaatsen

‘Online’ is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Veel families delen hun rouwkaart op sociale media zoals Facebook. Dit staat je natuurlijk vrij. Ik geef wel altijd mee dat dit betekent dat het delen van de rouwkaart ook extra mensen naar de uitvaart kan trekken. Mensen die je niet specifiek hebt uitgenodigd. Bedenk dus of je dit wilt. Je kan ook die gegevens (datum, tijd en locatie) afplakken en de rest van de kaart delen.

Daarnaast zijn er speciale herdenkingssites waar je online een gedenkplaats kunt inrichten voor je overleden dierbare. Je plaats een online overlijdensbericht als het ware. Familie en vrienden kunnen hier vervolgens online condoleren en hun herinneringen en foto’s delen. Op de rouwkaart kun je verwijzen naar deze online gedenkplaats. Je geeft aan dat je het fijn vindt als mensen daar iets willen schrijven. 

Voorbeelden van herdenkingssites zijn memori.nl (betaald) en Remembr (vrijwillige donatie). Bij betaalde herdenkingssites is het mogelijk om na verloop van tijd alle reacties te downloaden en er een herinneringsboek van te (laten) maken. 

Rouwadvertenties zoeken

Als je specifiek wilt zoeken of er voor iemand een overlijdensadvertentie is geplaatst, dan kun je terecht op de website Mensenlinq. Je kunt hier op verschillende manieren zoeken, zoals naam van de overledene, titel krant, plaatsnaam en overlijdensdatum. Deze website publiceert overlijdensberichten uit een heel aantal dag- en weekbladen (maar niet álle titels uit heel Nederland). Daarnaast staan er nieuwsberichten rond de dood en “verhalen over mensen, emoties en praktische zaken waarmee je te maken kunt krijgen”.

Heb je een vraag over rouwadvertenties? Of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Afscheid nemen van je vader of moeder

Afscheid nemen van je vader of moeder

Afscheid nemen van je vader of moeder. Het is verdrietig, maar iets waarvan we zeker zijn dat het een keer gaat gebeuren. Mijn ouders zijn nu 80+. Gelukkig nog gezond en actief bezig. En ook al wil ik ze bij me houden, ik weet dat het onvermijdelijke eraan komt. Op een dag zal ik afscheid van ze moeten nemen. Niet fijn om aan te denken, wel de realiteit.

Wellicht heb jij ook ouders die ouder worden. En laat je je gedachten wel eens gaan over de toekomstige uitvaart van je ouders, maar heb je geen idee hoe dat gaat. Waar je moet beginnen. Wat er op je af komt. Want als het eenmaal zover is, die ‘onvermijdelijke toekomst’, de ‘laatste reis’ of de ‘oversteek naar de andere kant’. Hoe organiseer je dan het afscheid? In dit artikel neem ik je mee in wat je van tevoren al kan doen en in wat je te doen staat als het zover is.

Een hand die zwaaide
als we gingen
en nog vele mooie dingen
zijn herinneringen aan ons mam
die voor altijd van ons afscheid nam
Onbekend

Je voorbereiden op het afscheid van je vader of moeder

Kun je je ooit voorbereiden op het afscheid nemen van je vader of moeder? Of ze nu jong of oud zijn, het is heftig je vader of moeder te verliezen. Opeens één ouder te hebben of geen kind van je ouders meer te zijn. Hoe we zullen reageren wanneer het moment daar is, we weten het niet. 

Waar je jezelf een plezier mee doet, is voorkomen dat je wordt overvallen door het opeens moeten regelen van hun uitvaart. Natuurlijk weet je niet wanneer je ouders daadwerkelijk komen te overlijden. Maar je weet nu al wel dát het er ooit aankomt. En ‘ooit’ is misschien morgen al.

Met jezelf voorbereiden bedoel ik in praktische zin. En daarmee tegelijkertijd in emotionele zin. Hoe fijn is het om te weten of je vader of moeder begraven of gecremeerd wil worden? Alleen dat al geeft je een beetje houvast. Kijk of je het gesprek hierover kan aangaan met je ouders. Voor velen best lastig. Het goede moment lijkt er nooit te zijn. Pak anders mijn uitvaartwensenboekje erbij. De vragen die daar in staan geven je een richtlijn wat je kunt vragen. Open bijvoorbeeld het gesprek met “ik heb je hulp nodig voor iets belangrijks, en dat vind ik best spannend, maar ik zou zo graag willen weten of je wel eens hebt nagedacht over de onvermijdelijke toekomst / je laatste levensfase / medische keuzes?”

Jij koesterde ons
en was ’n prachtvader
de laatste jaren
koesterden wij jou
Onbekend

Een uitvaartbegeleider zoeken

Onderdeel van jezelf voorbereiden is het zoeken naar een fijne uitvaartbegeleider. Iemand waarbij je je op gemak voelt en die je kan vertrouwen. Wanneer je verschillende websites bekijkt, krijg je al een goede eerste indruk. Een vrijblijvend gesprek aanvragen kan natuurlijk ook. Dan krijg je helemaal een goed beeld of iemand bij jou of jullie past.

Heeft je vader of moeder een uitvaartverzekering? Bedenk dan dat je meestal niet verplicht bent om via die verzekeraar de uitvaart te laten regelen. Kijk even goed naar de voorwaarden. In de meeste gevallen ben je vrij elke uitvaartbegeleider te kiezen die je wilt. Ik kijk met alle plezier met je mee als je er niet uitkomt.blank

De uitvaart van je vader of moeder regelen

En dan is het moment daar. Je vader of moeder komt te overlijden of is overleden. Aan jou of jullie de taak om een passend afscheid te organiseren. In ongeveer een week tijd is er van alles om over na te denken en over te beslissen. Als je van tevoren al enkele dingen weet, dan scheelt dit nadenkwerk op het -toch al verdrietige en lastige- moment zelf. Maar ook als je nog niks weet, zal je merken dat het lukt om het afscheid stap voor stap vorm te geven. De checklist die ik gemaakt heb, helpt je om te bepalen wat je zelf graag regelt, wat je samen met de uitvaartbegeleider wilt doen en wat je helemaal uit handen wilt geven.

Kort gezegd volg je deze stappen bij een overlijden:

  1. Direct na het overlijden: neem je tijd om bij je overleden vader of moeder te zijn als je daar behoefte aan hebt. Neem afscheid in je eigen tempo. Wanneer je zover bent neem je contact op met de (huis)arts om het overlijden officieel vast te stellen.
  2. Neem contact op met de uitvaartbegeleider. Samen bespreek je waar je wilt dat je vader of moeder wordt opgebaard: thuis of in een rouwcentrum. De uitvaartbegeleider zal dit voor je regelen. Ook zal hij of zij zorgdragen voor de laatste verzorging, het wassen en kleden van je vader of moeder. Als je wilt mag je hierbij helpen.
  3. Maak een afspraak met de uitvaartbegeleider voor de verdere bespreking van de uitvaart. Bij jou thuis of een andere plek die handig of prettig voor je is. Dat kan ook de woning van je vader of moeder zijn, zeker als je andere ouder erbij is.
  4. Samen ga je verder overleggen hoe je de begrafenis of crematie wilt vormgeven: locatie uitzoeken, datum en tijd bepalen, kist of mand uitzoeken, rouwkaart of niet, bloemen of niet, om een aantal dingen te noemen.
  5. Op de dag van de uitvaart is de uitvaartbegeleider er voor je. Hij of zij steunt je en begeleidt je van begin tot eind. Net zoveel of weinig als waar je behoefte aan hebt. Zodat jij in alle rust afscheid kan nemen.

Als je bij dit alles denkt: maar dat kan ik zelf ook! Dat mag. Je bent niet verplicht om een uitvaartbegeleider in te schakelen. Ik wil mezelf natuurlijk niet de markt uitprijzen, maar ik vind het belangrijk om dit te benoemen. Bedenk wel dat wij er niet voor niks zijn. Er komt misschien meer regelwerk bij een uitvaart kijken dan je van tevoren bedenkt. Ook mét hulp van een uitvaartbegeleider zijn de dagen voor de uitvaart vaak intensief en vol.

Een goed afscheid is belangrijk. Hoe dit er ook uitziet voor je. Zodat het afscheid een bruggetje vormt naar de toekomst, die je vorm moet zien te geven zonder je vader of moeder erin. Want hij of zij is daar, en jij bent hier.

Lieve mamma/pappa hoor je me?
Hier ben ik, op de grond
we zouden samen moeten zijn
maar jij loopt nu op een andere plek rond.
Vrij naar – Michiel, uit: Als je woorden zoekt / R. Fiddelaers-Jaspers

Heb je een vraag over afscheid nemen van je vader of moeder? Of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Andere bezoekers lazen ook

Bucketlist hoe maak je een bucketlist invulboekjes inspiratie

Bucketlist

Een bucketlist, wie heeft er niet van gehoord? Een bucketlist (letterlijk emmerlijst) is een lijst van dingen die je gedaan wilt hebben voordat je overlijdt.

Lees verder »
Spiritualiteit bij uitvaarten rituelen verbinding afscheid groter dan onszelf symbolen

Spiritualiteit bij uitvaarten

Spiritualiteit vind ik een intrigerend onderwerp, zeker in combinatie met uitvaarten. Maar wat is spiritualiteit eigenlijk? Het is een breed begrip. Jij hebt er waarschijnlijk

Lees verder »
Categorieën
blog

Condoleren, hoe doe je dat? Tips en inspiratie

Condoleren, hoe doe je dat? Tips en inspiratie

Condoleren, hoe doe je dat eigenlijk? Persoonlijk of geschreven? Wat schrijf je op een condoleancekaart? Vaak ligt er bij een condoleance na een uitvaart een condoleanceboek. Maar mag iets anders ook? En wat dan? Vind hier ideeën voor teksten en inspiratie voor mooie alternatieven van het condoleanceboek.

Persoonlijk condoleren 

Vaak is er aansluitend aan de afscheidsbijeenkomst een moment van samenzijn. Om samen het afscheid af te sluiten, herinneringen op te halen en te delen. Met een kopje koffie of een glas wijn. Het is ook het  moment om de familie te condoleren met hun verlies. Condoleren betekent je medeleven betuigen na een overlijden. 
Soms is er ook al een moment voorafgaand aan de uitvaart. Wanneer de overledene thuis ligt opgebaard, dan kan het zijn dat de familie daar al bezoek ontvangt. Of er is een condoleanceavond waarop je afscheid kan nemen van de overledene en de familie kan condoleren.

Persoonlijk condoleren is misschien niet voor iedereen even makkelijk. Wat moet je zeggen als woorden tekort schieten? Als je hier tegenop ziet of niet weet wat je moet zeggen, bedenk dan dat het voor de familie sowieso al fijn is dat je bent gekomen. Zo weten ze dat je met ze meeleeft, dat je in gedachten bij ze bent. Vaak is een simpel ‘gecondoleerd’ al genoeg. Of ‘gecondoleerd, jullie zijn in mijn gedachten’. Je kunt iets zeggen over hoe je de overledene kende, wat jullie vaak samen deden. Wens de familie sterkte met de periode die gaat komen. En het mag ongemakkelijk zijn, we zijn allemaal mens.

Condoleanceboek

Als je veel belangstellenden verwacht bij de afscheidsbijeenkomst en condoleance (nazit), dan kan het prettig zijn om een condoleanceboek neer te leggen. Hierin schrijven degene die zijn gekomen hun naam en adres. Vaak is er ook ruimte voor een persoonlijk berichtje. Zeker als je na afloop iedereen een bedankkaartje wil sturen, is het ook een praktische manier om alle adressen te verzamelen. 

Condoleanceboeken zijn er in soorten en maten. Van verschillend materiaal en verschillende soorten bladen aan de binnenkant.  Bij de ene uitvaartbegeleider heb je niks te kiezen, bij de ander kan je kiezen uit verschillende kleuren of verschillende bladen. Ik heb zelf bijvoorbeeld drie verschillende soorten bladen om te beschrijven: met alleen adresregels, met adresregels en ruimte voor een persoonlijk bericht, en blanco bladen die naar eigen inzicht en creativiteit te vullen zijn. Vraag hiernaar bij je uitvaartbegeleider als je van plan bent een condoleanceboek neer te leggen.

Herinneringsboom en houten hartjes: alternatieven voor een condoleanceboek

Ik kom regelmatig families tegen die niks hebben met een min of meer standaard condoleanceboek. Ze vinden het niet persoonlijk genoeg of iets van ‘vroeger’. Vaak vinden ze het wel een fijn idee wanneer de genodigden herinneringen aan de overledene met ze delen. Of ze willen het concept ‘condoleanceboek’ in een andere vorm gieten. Daar is van alles voor te bedenken. Je kunt hier net zo creatief in zijn als je wilt. Ik heb een aantal ideeën voor je verzameld.

Herinneringen verzamelen
Wil je graag herinneringen verzamelen van je overleden dierbare? Stuur dan met de rouwkaart een blanco kaartje mee. Vraag om hier iets op te schrijven, te tekenen of een foto op te plakken, een herinnering te delen. Bij de afscheidsbijeenkomst zet je vervolgens een mooie doos of een mooi kistje neer om deze kaarten in te verzamelen. Zo kan iedereen thuis rustig nadenken over een passende tekst, tekening of foto.

Je kunt het kaartje van een gaatje voorzien en bij de afscheidsbijeenkomst een paar takken neerzetten. Hier kan iedereen dan het kaartje inhangen. Zo krijg je een prachtige herinneringsboom. Op mijn Pinterest-pagina staat een mooi voorbeeld hiervan. 

In plaats van een condoleanceboek
Als je wat anders wilt neerleggen dan een condoleanceboek, denk dan eens aan steentjes of houten figuurtjes. Deze houten figuurtjes zijn er in de vorm van een hart, vogel of ster bijvoorbeeld. Met een bijpassende houten boom om ze in te hangen. Of je zet een paar eigen takken neer. Bij de condoleance na de afscheidsbijeenkomst geef je iedereen de gelegenheid om een figuurtje te beschrijven of tekenen.blank

Beeld: Houtmetpassie.nl

Dit kan ook met gladde steentjes, te koop bij tuincentra. Niet veel ruimte om te schrijven, maar ‘liefs’ en je naam gaat er prima op. Zorg voor een goed stel stiften die je erbij legt. Kijk ook hiervoor op mijn Pinterest pagina voor voorbeelden hoe dat eruit komt te zien.

Er zijn nog genoeg andere voorbeelden te bedenken als alternatief voor een condoleanceboek. Je kunt een map maken waar je al foto’s van je overleden dierbare in plakt. Je stopt er ook blanco bladen in voor iedereen om iets te schrijven. Zo ontstaat een mooi herinneringsboek. 
Gezien voor een heel muzikaal persoon: mappen met bladen erin waar lege notenbalken op staan. Passend om de belangstellenden hierin te laten schrijven.

Er zijn daarnaast voorbedrukte herinneringsboeken. Een soort vriendenboekje, maar dan speciaal voor herinneringen aan een overleden dierbare. Misschien vind je het fijner om die neer te leggen bij de condoleance. Het is net wat persoonlijker dan een standaard condoleanceboek. Zoals dit herinneringsboek, van Lichtpuntjes. Deze zijn er ook speciaal voor kinderen. Om herinneringen aan hun overleden opa of oma, of vader of moeder of wie dan ook vast te leggen.

Eigenlijk kun je van alles bedenken als alternatief voor een condoleanceboek. Iets wat past bij jullie aankleding van de uitvaart en de overledene. Vraag eventueel je uitvaartbegeleider om ideeën en hulp, maar je bent natuurlijk helemaal vrij om je eigen ding te doen.

Wat schrijf je op een condoleancekaart?

Wanneer je niet persoonlijk kunt of wilt condoleren, is een kaartje schrijven een goed alternatief. Sowieso is kaartjes ontvangen fijn voor de nabestaanden. Zoek een mooie kaart uit, dit hoeft echt niet een kaart met voorbedrukte tekst te zijn. Deze zijn meestal een beetje saai vind ik zelf. Je mag best iets met kleur uitzoeken, elke afbeelding die je vind passen bij de overledene of zijn/haar nabestaanden is goed.blank

De tekst is voor de een misschien lastiger dan voor de ander. Ik denk dat alles wat je vanuit je hart schrijft, fijn is om te lezen voor de ontvanger. Om je op weg te helpen zijn dit een paar voorbeelden die je naar eigen inzicht kunt gebruiken:

  • In gedachten ben ik/zijn we bij jou/jullie
  • Veel moed, kracht en sterkte om dit verlies te dragen
  • Een mooi mens is van ons heen gegaan
  • Ik vind het moeilijk de juiste woorden te vinden, mijn verslagenheid is groot
  • Gecondoleerd met het verlies van …

Een paar dichtregels kan natuurlijk ook. Hiervoor is genoeg inspiratie te vinden. Of je deelt een herinnering, iets wat je hebt beleefd met de overledene. Door het delen van herinneringen houd je iemand levend.

Heb je een vraag over condoleren? Of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.

Categorieën
blog

Dag van nationale rouw: samen rouwen verbindt

Dag van nationale rouw: samen rouwen verbindt

Een dag van nationale rouw. Het klinkt indrukwekkend. Wat gebeurt er op zo’n dag? Wanneer hadden wij in Nederland een dag van nationale rouw? En waarom eigenlijk? Ik ging voor je op onderzoek uit.

Wat is een dag van nationale rouw?

De regering van een land kondigt een dag van nationale rouw of nationale rouwdag af. De aanleiding hiervoor is divers. Dit kan een ramp zijn in (ons geval) Nederland of een ramp waar Nederlanders bij betrokken waren. Zoals de crash van het vliegtoestel MH17 op 17 juli 2014.
Een dag van nationale rouw kan ook de dood of uitvaart markeren van een prominent persoon of personen. De Nederlanders krijgen die dag de gelegenheid hun rouw te betonen. Vaak zijn er herdenkingsactiviteiten waar je aan kan deelnemen. Overigens is een nationale rouwdag niet altijd één dag. Het kan ook meerdere dagen in beslag nemen.

Andere landen kennen ook dagen van nationale rouw. In Frankrijk was dat bijvoorbeeld 8 januari 2015. Toen werden de slachtoffers herdacht van de aanslag op Charlie Hebdo. België kende in maart 2016 drie dagen van nationale rouw. Dit was na de aanslagen in Brussel op 22 maart 2016.

Rituelen die bij een dag van nationale rouw horen

Bij een nationale rouwdag horen bepaalde rituelen. De bekendste is misschien wel het halfstok hangen van vlaggen. Op alle overheidsgebouwen hangt de vlag die dag halfstok. Veel bedrijven en de gewone burger doen hier vaak aan mee. Om hun respect en medeleven te tonen.

Het halfstok hangen van de vlag kan trouwens ook op andere dagen gebeuren dan op een dag van nationale rouw. Dit zijn min of meer officieuze dagen van nationale rouw. De minister-president vaardigt dan een bijzondere vlaginstructie uit. Om die dag als dag van rouw te markeren. Dit was bijvoorbeeld het geval op 20 april 2011, naar aanleiding van de schietpartij in Alphen aan den Rijn. En op 19 maart 2019, naar aanleiding van de aanslag in Utrecht. Een gemeente kan ook besluiten om naar aanleiding van een bepaalde gebeurtenis de vlag halfstok te hangen. Zoals in Oss in 2018, na het ernstige spoorongeval. De gemeente vond het belangrijk om op die manier de slachtoffers te herdenken.

Naast het halfstok hangen van de vlag zijn er vaak herdenkingsactiviteiten op een dag van nationale rouw. Ook wordt er een minuut stilte gehouden, in het hele land op hetzelfde moment. Of zelfs drie minuten, bijvoorbeeld na de terroristische aanslagen in Madrid van 11 maart 2004. Tijdens het moment stilte wordt op allerlei manieren respect getoond. Bijvoorbeeld door het stilzetten van attracties op de kermis en in attractieparken.

Bij herdenkingsactiviteiten kun je denken aan het leggen van kransen bij een bepaald monument. Of aan een eredienst in de kerk, een stille tocht, een herdenking op het centrale plein in de stad, het aansteken van kaarsjes op een bepaalde plek. Sommige activiteiten zullen gepland en geregisseerd zijn, andere ontstaan spontaan.

Welke dagen van nationale rouw kennen we in Nederland?

Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben we in Nederland vijf dagen van nationale rouw gehad (bron: Wikipedia). Daarnaast waren er meerdere officieuze dagen van nationale rouw.

Dit waren de vijf nationale dagen van rouw sinds WOII:

  • 8 februari 1953: herdenking slachtoffers watersnoodramp in 1953
  • 8 januari 1962: herdenking treinramp Harmelen
  • 8 december 1962: de dag van de begrafenis van prinses Wilhelmina (theater- en bioscoopvoorstellingen en sportwedstrijden werden afgelast, in openbare gelegenheden mocht de muziek alleen zachtjes te horen zijn en deze moest afkomstig zijn van een van de Nederlandse radio- of televisiezenders)
  • 25 november 1963: herdenking van de vermoorde Amerikaanse president John F. Kennedy
  • 23 juli 2014: herdenking slachtoffers van de crash van het vliegtoestel MH17. Dit filmpje van de NOS toont een mooi terugblik op deze dag van nationale rouw. Het ontroert me nog steeds als ik er naar kijk.

Op 4 mei hebben we natuurlijk onze jaarlijkse Nationale Dodenherdenking. We herdenken die dag alle militairen en burgers die zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Omgekomen in oorlogssituaties én bij vredesoperaties, waar ook ter wereld. Deze dag kan ook gezien worden als dag van nationale rouw. blank

Samen rouwen verbindt

Een dag van nationale rouw gaat over collectieve rouw. Misschien herken je het gevoel dat je iets wilt dóen, je medeleven wilt laten zien en je respect wilt tonen. Je ontzetting en ongeloof delen. Dit komt vaak tot uiting in een stille tocht. Ik heb er nog nooit in meegelopen, maar ik kan me voorstellen dat het verbindt. Eén bepaalde gebeurtenis heeft al die mensen in beweging gebracht. Iedereen is er om dezelfde, wezenlijke reden. Hoe mooi is dat.

Aan de andere kant hebben de mensen om wie het gaat, de nabestaanden, misschien het gevoel dat ze iets wordt ontnomen. Hún rouw, hún verdriet. En daar gaat heel Nederland mee aan de haal. Dit bezorgt ze wellicht een dubbel gevoel. Daar zal iedereen op zijn of haar eigen manier mee omgaan. In de periode na de ramp met vliegtoestel MH17 is hier bijvoorbeeld het nodige over gezegd en geschreven.

Heb je een vraag over wat je hebt gelezen? Kan ik je ondersteunen of heb je een meer algemene vraag? Bel of mail me gerust, ik sta je graag te woord.